مرگ تلخ یک کارگر در مسکن مهر گچساران؛ آسانسوری که هنوز ساخته نشده، اما جان گرفت!

گچساران؛ حادثه‌ای تلخ در مجتمع‌های مسکن مهر، بار دیگر زنگ خطر ایمنی ساختمان‌هایی را به صدا درآورد که مردم سال‌هاست در آنها زندگی می‌کنند.

بر اساس گزارش‌های اولیه، یک کارگر که برای حمل اسباب و اثاثیه به یکی از واحدهای مسکن مهر گچساران مراجعه کرده بود، در جریان جابه‌جایی از طبقه چهارم سقوط کرده و جان خود را از دست داده است.

آنچه این حادثه را حساس‌تر می‌کند، موضوع چاه یا فضای مربوط به آسانسور در ساختمانی است که گفته می‌شود ساکنان آن در حال استفاده از واحدهای مسکونی هستند، در حالی که عملیات مربوط به احداث یا تکمیل آسانسور همچنان ادامه داشته است.

اگر روایت موجود درباره اینکه این فرد از محل اجرای عملیات جدید آسانسور اطلاع نداشته و به همین دلیل وارد فضای خطرناک شده باشد، تأیید شود، یک پرسش اساسی مطرح می‌شود:

آیا محل عملیات ساختمانی برای ساکنان و افرادی که به ساختمان رفت‌وآمد دارند، به اندازه کافی ایمن‌سازی و هشداردهی شده بود؟

مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان صراحتاً برای نقاطی مانند دهانه‌های باز کف طبقات و چاه‌های آسانسور که خطر سقوط دارند، حفاظت موقت با پوشش یا نرده حفاظتی مناسب و همچنین علائم هشداردهنده را پیش‌بینی کرده است.

از سوی دیگر، قانون کار نیز مسئولیت تأمین حفاظت و سلامت کارگران و نظارت بر رعایت مقررات ایمنی را متوجه کارفرما و مسئولان مربوطه کرده است.

بنابراین موضوع فقط یک «حادثه» نیست؛ دست‌کم تا زمانی که نتیجه بررسی‌های کارشناسی اعلام نشده، باید پرسید:

آیا می‌شد از این مرگ جلوگیری کرد؟

اگر آسانسورهای این مجتمع‌ها قرار بوده پس از سکونت مردم تکمیل شوند، لازم است مشخص شود در فاصله اجرای عملیات، چه تمهیداتی برای جلوگیری از سقوط ساکنان، کارگران، مأموران خدماتی، نیروهای حمل بار و حتی کودکان در نظر گرفته شده بود.

مطالبه روشن؛ تحقیق درباره ایمنی، نه مقصرسازی عجولانه

اکنون انتظار می‌رود مراجع مسئول، از جمله دستگاه‌های متولی ایمنی کار، شهرداری، ناظر یا مجری پروژه و سایر دستگاه‌های مرتبط، ابعاد حادثه را دقیق بررسی کنند و مشخص شود:

• محل سقوط دقیقاً کجا بوده است؟
• آیا دهانه یا چاه آسانسور دارای حفاظ استاندارد بوده است؟
• آیا علائم هشداردهنده و موانع فیزیکی مناسب وجود داشته است؟
• عملیات احداث یا تکمیل آسانسور با چه مجوز و تحت نظارت چه مجموعه‌ای انجام می‌شده است؟
• آیا ساکنان و افرادی که برای حمل اثاثیه وارد ساختمان می‌شدند، از وجود این خطر مطلع بودند؟
• مسئولیت ایمنی محل در زمان حادثه بر عهده چه شخص یا مجموعه‌ای بوده است؟
• و مهم‌تر از همه، آیا این حادثه قابل پیشگیری بوده است؟

پاسخ به این پرسش‌ها می‌تواند مشخص کند که با یک حادثه غیرقابل پیش‌بینی مواجه بوده‌ایم یا با نقصی در زنجیره ایمنی که می‌توانست از مرگ یک انسان جلوگیری کند.

یک کارگر برای لقمه‌ای نان وارد ساختمانی شد و دیگر بازنگشت؛ حالا مسئولان باید روشن کنند که چرا یک فضای مسکونیِ محل زندگی مردم، در جریان عملیات ساختمانی، به نقطه‌ای مرگبار تبدیل شده است.

ایمنی ساختمان، بعد از حادثه معنا ندارد؛ ایمنی یعنی جلوگیری از حادثه، قبل از آنکه جان انسانی گرفته شود.

نویسنده:امین کائیدی شادگان- تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک