گرینلند؛ بازگشت رسمی به قرن نوزدهم

این تحلیل پرده‌برداری عریان از منطق امپریالیستی آمریکا در قرن بیست‌ویکم است؛ منطقی که نشان می‌دهد واشنگتن حتی دیگر زحمت پنهان‌کاری هم به خود نمی‌دهد.

گرینلند؛ بازگشت رسمی به قرن نوزدهم

این‌که وزیر خارجه آمریکا صراحتاً به کنگره می‌گوید «هدف خرید گرینلند را داریم»، یک پیام روشن دارد:
🔻 در نگاه آمریکا، سرزمین‌ها هنوز هم قابل خرید، معامله یا اشغال‌اند؛ درست مانند دوران استعمار کلاسیک.
تنها تفاوت این است که امروز به‌جای ناوگان استعمارگر، از واژه‌هایی مثل «سرمایه‌گذاری»، «همکاری آزاد» و «امنیت مشترک» استفاده می‌شود.

چهار سناریو؛ چهار چهره از یک استعمار

چهار روشی که نیویورک‌تایمز مطرح کرده، در واقع چهار ماسک متفاوت از یک پروژه واحد است:

۱) تهاجم نظامی؛ گزینه‌ای که هرگز رسماً کنار گذاشته نمی‌شود
این‌که رسانه آمریکایی با خونسردی از «تهاجم و اشغال» حرف می‌زند، نشان می‌دهد:

• تجاوز نظامی هنوز هم در جعبه‌ابزار سیاست خارجی آمریکا زنده است
• فقط منتظر «لحظه توجیه‌پذیر رسانه‌ای» می‌ماند

همان الگویی که در عراق، افغانستان و لیبی دیدیم؛ اول تهدید، بعد روایت‌سازی، و در نهایت اشغال.

۲) خرید گرینلند؛ رشوه ژئوپلیتیکی با طعم دلار
این سناریو توهین مستقیم به مفهوم «حاکمیت ملی» است.
آمریکا می‌گوید:

اگر نمی‌شود اشغال کرد، می‌خریم.

وعده سرمایه‌گذاری به مردم محلی، در عمل چیزی جز:

• وابسته‌سازی اقتصادی
• تخریب تدریجی هویت بومی
• و تبدیل گرینلند به پایگاه نظامی یخ‌زده ناتو

نیست.

۳) پیمان همکاری آزاد؛ استعمار بدون پرچم
این خطرناک‌ترین گزینه است، چون:

• بدون شلیک گلوله
• بدون تغییر رسمی مرزها
• اما با انتقال تدریجی قدرت تصمیم‌گیری

گرینلند را به مستعمره غیررسمی آمریکا تبدیل می‌کند؛ همان الگویی که واشنگتن در ده‌ها کشور جهان اجرا کرده است.

۴) افزایش حضور نظامی؛ کنترل بدون مسئولیت
در این مدل:

• دانمارک هزینه سیاسی را می‌دهد
• مردم گرینلند هزینه امنیتی و زیست‌محیطی را
• و آمریکا، کنترل ژئوپلیتیکی را به‌دست می‌آورد

بی‌آنکه حتی مسئولیت رسمی حاکمیت را بپذیرد.

مسئله واقعی چیست؟ چین و روسیه

گرینلند به خودی خود «هدف» نیست؛ موقعیت قطبی، مسیرهای کشتیرانی آینده، منابع معدنی و رقابت با چین و روسیه هدف اصلی است.
آمریکا می‌ترسد:

• قطب شمال از انحصار غرب خارج شود
• و نظم تک‌قطبی‌اش ترک بردارد

پس پیش‌دستی می‌کند؛ حتی به قیمت لگدمال‌کردن قوانین بین‌الملل.

جمع‌بندی تند

🔴 این خبر نشان می‌دهد آمریکا:

• نه مدافع نظم جهانی است
• نه به حق تعیین سرنوشت ملت‌ها اعتقادی دارد
• و نه حتی زحمت حفظ ظاهر لیبرال‌دموکراسی را می‌کشد

گرینلند امروز است، هر نقطه استراتژیک فردا.
این همان جهانی است که آمریکا می‌خواهد: جهانِ قابل خرید، قابل فشار و در صورت لزوم قابل اشغال.

نویسنده:امین کائیدی شادگان- تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک