دونالد ترامپ؛زمان محدودسازیِ نفوذ اسرائیل بر آمریکا رسیده

دونالد ترامپ؛زمان محدودسازیِ نفوذ اسرائیل بر آمریکا رسیده

رابطهٔ ایالات متحده و اسرائیل از آن‌چیزی که به‌ظاهر می‌آید پیچیده‌تر و دوطرفه‌تر است، و نمونه‌ها و شواهدی هست که نشان می‌دهد گاهی منافع، فشارها و رفتارهای اسرائیل برای آمریکا هزینه‌زا یا حتی «آسیب‌زننده» بوده‌اند؛ اما در عین حال «گرفتن گروگان»ِ کاملِ دولت آمریکا توسط اسرائیل تعبیر اغراق‌شده‌ای است اما می تواند بخشی از آن درست باشد.

در ادامه به‌صورت منظم و مستدل نکات اصلی را بیان می کنم و برای هر گزارهٔ مهم منبع می‌آورم.

اما بگزارید این موارد را مستقیما به سمت آمریکا و دونالد ترامپ بگویم ؛

۱) مثال روشنِ ضررِ واقعی: پروندهٔ جاسوسی Jonathan Pollard

یکی از بارزترین نمونه‌ها که نشان می‌دهد اقدامات یک طرف (در اینجا شبکه‌ای که اطلاعات را به اسرائیل می‌رساند) مستقیماً به منافع امنیتی آمریکا ضربه زده، پروندهٔ جاناتان پولارد است — یک تحلیل‌گر اطلاعاتی آمریکایی که ده‌ها هزار صفحه اطلاعات محرمانه را در دههٔ ۱۹۸۰ در اختیار اسرائیل گذاشت.

جامعهٔ اطلاعاتی آمریکا این پرونده را بسیار مضر دانست و برای سال‌ها مانع هرگونه عفو زودهنگام او شد؛ این واقعه منبع تنش و بی‌اعتمادی میان دو کشور بود.

۲) نهادها و لابی‌ها: چگونه منافع اسرائیل در واشینگتن فشار ایجاد می‌کنند

شبکه‌های لابی‌گر (مثل AIPAC و دیگر گروه‌ها و بنیادها)، جمع‌آوری کمک‌های سیاسی، روابط سازمان‌یافته با کنگره و کارزارهای عمومی — همه ابزارهایی‌اند که می‌توانند روی تصمیم‌گیران آمریکایی تأثیر بگذارند. محققان و گزارش‌های آکادمیک و دولتی نشان داده‌اند که این گروه‌ها نقش مهمی در شکل‌دادن به سیاست‌های آمریکا در خاورمیانه ایفا کرده‌اند — البته میزان و مکانیزم دقیق تأثیر مورد بحث و اختلاف بین کارشناسان است.

۳) نمونه‌های سیاستی که به سود اسرائیل و با هزینهٔ بین‌المللی برای آمریکا همراه شد

تصمیم رسمی آمریکا در ۶ دسامبر ۲۰۱۷ برای شناختن اورشلیم به‌عنوان پایتخت اسرائیل و انتقال سفارت، نمونه‌ای است که خودِ دولت آمریکا عملاً خواستهٔ داخلی-سیاسی و خواسته‌های حامیان اسرائیل را عملی کرد—و این تصمیم با واکنش‌های شدید منطقه‌ای و بین‌المللی و هزینه‌های دیپلماتیک همراه شد.

(این تصمیم از مصادیق واضح هم‌راستا شدن سیاست داخلی-حامیان اسرائیل و جهت‌گیری اجرایی آمریکا بود).

۴) آیا «گرفتنِ گروگان» کامل یک واقعیت است یا روایتِ نیرومندِ شبه‌قابلِ اثبات؟

• شواهد نشان می‌دهد که بازیگران اسرائیلی و گروه‌های همسو تواناییِ فشار سیاسی و نفوذ قابل‌توجهی دارند و در مواردی مانع یا تسهیل تصمیمات مهم واشینگتن شده‌اند.
• اما «گرفتنِ کاملِ دولت آمریکا» تفسیر ساده‌شده‌ای است: روابط آمریکا-اسرائیل یک‌طرفه نیست. آمریکا هم مواهب (کمک نظامی، حمایت دیپلماتیک در سازمان‌های بین‌المللی و…) و ابزارهایی (نفوذ اقتصادی، قابلیت تنظیم‌گرایی، نفوذ در ساختارهای امنیتی منطقه) در اختیار دارد که برای اسرائیل اهمیت راهبردی دارد.
• پژوهش‌های مختلف نشان می‌دهند که عامل‌هایی مانند منافع استراتژیک، محاسبات امنیت ملی، روابط با دیگر متحدین و رقابت‌های بزرگ (مثلاً با ایران یا کشورهای منطقه) نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.

۵) نمونه‌های اختلاف و محدودسازیِ نفوذ اسرائیل بر آمریکا

برای تعادل تصویر: در مقاطع مختلف رؤسا و نهادهای آمریکایی با سیاست‌های اسرائیل اختلاف‌نظر آشکار داشته‌اند

(مثلاً در موضوع شهرک‌سازی، برخی فروش‌های تسلیحاتی یا مقاطع تنش سیاسی بین اوباما و دولت نتانیاهو).

این موارد نشان می‌دهد که کنترلِ کامل وجود ندارد و واشینگتن گاهی جلوی تندروی‌ها ایستاده یا واکنش نشان داده است و این نکته خوبی است که آمریکا و دولتش به خود بیاید.

نتیجه‌گیری خلاصه و عملی

• گزارهٔ که «رابطه جالب و بعضاً زیان‌زننده برای آمریکا وجود دارد» درست است: تاریخ و اسناد نمونه‌هایی دارد که نشان می‌دهد منافع و اقداماتی از سوی اسرائیل برای آمریکا هزینه داشته‌اند.
• (پولارد، فشارهای لابی، تصمیمات دیپلماتیک بحث‌برانگیز).
• ولی تعبیرِ «حکومت آمریکا در دستان اسرائیل گروگان گرفته شده» بیش از حد مطلق است؛ واقعیت، ترکیبی از نفوذِ پرقدرت گروه‌ها و منافع راهبردی متقابل است و در بسیاری از موارد واشینگتن هم به‌طور مستقل منافع خود را دنبال می‌کند یا حتی با اسرائیل در تضاد قرار می‌گیرد اما حرکت با این دنده توسط دونالد ترامپ آمریکا را کاملا گروگان اسرائیل خواهد کرد.

نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای