امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانهای
تجاوزات پهپادی روسیه؛ از آسمان لیتوانی تا قلب لهستان ـ آیا زنگ جنگ جهانی سوم به صدا درآمده است؟
تجاوزات پهپادی روسیه؛ از آسمان لیتوانی تا قلب لهستان ـ آیا زنگ جنگ جهانی سوم به صدا درآمده است؟ وقتی در مقاله پیشین کرونا نیوز درباره تجاوزات پهپادی روسیه به لیتوانی هشدار دادیم که مسکو عمداً مرزهای ناتو را به بازی گرفته، بسیاری شاید این تهدید را محدود و گذرا تصور کردند. اما حوادث اخیر
کرونا :
امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانهای
تجاوزات پهپادی روسیه؛ از آسمان لیتوانی تا قلب لهستان ـ آیا زنگ جنگ جهانی سوم به صدا درآمده است؟
وقتی در مقاله پیشین کرونا نیوز درباره تجاوزات پهپادی روسیه به لیتوانی هشدار دادیم که مسکو عمداً مرزهای ناتو را به بازی گرفته، بسیاری شاید این تهدید را محدود و گذرا تصور کردند. اما حوادث اخیر در لهستان نشان داد که ماجرا بسیار فراتر از یک «پرواز اشتباهی» یا «حادثه مرزی» است؛ اکنون روسیه نهتنها خاک اوکراین، بلکه قلب اروپا و اعضای پیمان آتلانتیک شمالی را هدف گرفته است.
از هشدار در بالتیک تا انفجار در شرق اروپا
در لیتوانی، ورود پهپادهای روسی از مسیر بلاروس در تابستان ۲۰۲۵ زنگ خطر را به صدا درآورد. آن زمان، این کشور کوچک بالتیک درخواست فوری از ناتو برای تقویت سامانههای دفاع هوایی کرد. این تجاوزها پیام روشنی داشت: «هیچ مرزی برای روسیه مقدس نیست.»
اما چند هفته بعد، همان سناریو با شدتی بیشتر در لهستان تکرار شد. ابتدا سقوط یک پهپاد انتحاری در مناطق روستایی و سپس در ۹ سپتامبر ۲۰۲۵ ورود دستهجمعی پهپادهای روسی به حریم هوایی لهستان که با شلیک مستقیم ناتو پاسخ گرفت. این نخستینبار بود که در چارچوب جنگ اوکراین، جنگندههای ناتو علیه اهداف روسی در فضای هوایی یک عضو ناتو وارد عمل شدند.
عبور از خط قرمز؛ آزمون ماده ۴ و تهدید ماده ۵
لهستان به سرعت ماده ۴ پیمان ناتو را فعال کرد؛ یعنی نشست مشورتی برای بررسی تهدید مشترک. این گام، در ظاهر «پیشهشدار» است، اما در عمل یک قدم تا ماده ۵ فاصله دارد؛ مادهای که حمله به یک عضو را «حمله به همه» تلقی میکند.
در لیتوانی، تجاوز پهپادی بیشتر به عنوان هشدار تلقی شد. در لهستان، ماجرا به سطح تهدید وجودی ارتقا یافت. اگر یکی از این پهپادها در ورشو یا کراکوف بر سر یک مجتمع مسکونی فرود میآمد و جان دهها نفر را میگرفت، آیا ناتو هنوز دست به عصا راه میرفت؟ آیا آن لحظه زنجیرهای از واکنشها آغاز نمیشد که جهان را به سمت میدان نبردی جهانی بکشاند؟
روسیه چه میخواهد؟
این تجاوزها فقط خطای پروازی نیستند. اینها پیامهای حسابشده کرملین هستند:
- نمایش قدرت و بیپروایی در برابر ناتو؛
- آزمودن واکنش و میزان صبر اروپا و آمریکا؛
- ارسال سیگنال به اوکراین که حتی حامیان غربیاش در امنیت نیستند.
به بیان دیگر، مسکو میخواهد بگوید: «اگر اوکراین خط مقدم است، لهستان و لیتوانی جبهههای بعدیاند.»
خطر محاسبه اشتباه؛ آتشی که همه را میسوزاند
مسئله این نیست که روسیه همین فردا قصد حمله مستقیم به ناتو را دارد؛ مسئله این است که هر پهپادِ سرگردان، هر انفجارِ تصادفی و هر خونِ ریختهشده در خاک اروپا میتواند ماشهای باشد برای آغاز یک درگیری غیرقابل کنترل. تاریخ جنگ جهانی اول را به یاد آوریم: آغاز آن هم از یک سوءقصد و یک زنجیره واکنش شروع شد. امروز هم همان الگو میتواند تکرار شود.
جهان در آستانه کدام آینده است؟
سه سناریو پیش روی ماست:
- ادامه تجاوزات محدود: روسیه با پهپادها بازی خطرناک خود را ادامه میدهد، ناتو فقط تدابیر دفاعی را تشدید میکند.
- حادثه خونین: پهپادی در خاک لهستان یا لیتوانی موجب تلفات غیرنظامی گسترده میشود و فشار افکار عمومی، ناتو را به واکنش نظامی وادار میکند.
- ورود به جنگ جهانی سوم: یک واکنش مستقیم ناتو و پاسخ متقابل روسیه میتواند کل قاره و سپس جهان را درگیر کند.
از این سه، گزینه اول محتملتر است؛ اما گزینه دوم و سوم، هرچند احتمالشان پایینتر است، پیامدهایی دارند که بشریت را به پرتگاه نابودی میکشانند.
مسئولیت ناتو و غرب
اگر غرب بخواهد همچنان با احتیاط و بیعملی ادامه دهد، عملاً به روسیه فرصت داده تا سطح تهدیدات خود را مرحله به مرحله بالاتر ببرد. اگر هم واکنش سخت و مستقیم بدهد، خطر انفجار جهانی وجود دارد. این دوگانهی مرگبار دقیقاً همان چیزی است که مسکو روی آن سرمایهگذاری کرده است.
جمعبندی: زنگ خطر جهانی
آنچه در لیتوانی آغاز شد و در لهستان به اوج رسید، دیگر صرفاً تجاوز به یک مرز نیست؛ این آزمایشِ صبر کل نظم جهانی است. ما امروز در نقطهای ایستادهایم که هر خطای محاسباتی میتواند «لحظهٔ ۱۹۱۴» دوران ما باشد.
به همین دلیل، بحث جنگ جهانی سوم دیگر فقط تیتر رسانهای نیست؛ بلکه احتمالی واقعی است که سایهاش بر اروپا و جهان سنگینی میکند.
نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانهای
برچسب ها :اگر غزه سلاح اتمی داشت؛ واکنش ناتو و سازمان ملل چگونه میبود؟ ، امین کائیدی شادگان ، تجاوزات پهپادی روسیه؛ از آسمان لیتوانی تا قلب لهستان ـ آیا زنگ جنگ جهانی سوم به صدا درآمده است؟ ، روسیه ، لهستان ، لیتوانی
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0