یادداشت ژورنالیستی | افتتاح طرح‌های کشاورزی در دنا؛ دستاوردی ماندگار یا نمایشی در هفته دولت؟

در دومین روز از هفته دولت، شهرستان دنا شاهد افتتاح سه طرح کشاورزی با حضور استاندار، نماینده مردم و رئیس سازمان جهاد کشاورزی بود؛ طرح‌هایی با اعتباری بالغ بر ۱۱۰ میلیارد ریال که شامل یک مزرعه پرورش ماهی و احیای دو رشته قنات باستانی می‌شد. این خبر از همان ابتدا با تیترهایی پرشور منتشر شد: «گامی بلند در توسعه کشاورزی دنا» و «از مزرعه ماهی تا قنوات احیا شده؛ گامی در امنیت غذایی».

دستاوردهای امیدبخش

این پروژه‌ها، دست‌کم روی کاغذ، پیام روشنی دارند: احیای میراث کشاورزی سنتی (قنوات) در کنار توسعه فعالیت‌های نوین مانند پرورش ماهی. این ترکیب می‌تواند برای کشاورزان منطقه فرصتی تازه بیافریند.

طبق اعلام رضا فرازی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان، این طرح‌ها برای ۴۳ خانوار روستایی مزایای مستقیم داشته و زمینه اشتغال‌زایی برای ۲۴ نفر به صورت مستقیم و ۴۴ نفر غیرمستقیم را فراهم می‌کند. هرچند اعداد کوچک به نظر می‌رسند، اما برای یک شهرستان محروم، همین تعداد هم می‌تواند تأثیری محسوس داشته باشد.

از سوی دیگر، بازدید همزمان مقامات استانی از کارخانه خوراک دام، طیور و آبزیان “دنا دانه زاگرس” با اعتباری بالغ بر ۴۷۰ میلیارد ریال نشان می‌دهد که نگاه به توسعه کشاورزی در دنا صرفاً به پروژه‌های کوچک روستایی محدود نمی‌شود. این کارخانه با پیش‌بینی ۴۵ شغل مستقیم و نقش کلیدی در تأمین خوراک ۲۷۶ مزرعه پرورش ماهی استان، یک حلقه مهم در زنجیره ارزش تولید به شمار می‌آید.

همچنین اشاره استاندار به بهره‌برداری از هفت کارخانه مشابه در استان، تصویری از روند رو به رشد زیرساخت‌های کشاورزی و امنیت غذایی ارائه می‌دهد؛ روندی که اگر ادامه یابد، می‌تواند دگرگونی ملموسی در اقتصاد کشاورزی استان ایجاد کند.

پرسش‌ها و نقدها

اما در کنار این دستاوردها، چند پرسش جدی باقی می‌ماند:

🔸 اشتغال محدود: آمارهای اعلام‌شده در زمینه اشتغال‌زایی (۲۴ نفر در یک طرح و ۴۵ نفر در کارخانه) در برابر جمعیت جوان و نرخ بالای بیکاری استان، بسیار کوچک است. آیا چنین پروژه‌هایی می‌توانند واقعاً «بحران بیکاری» را درمان کنند یا صرفاً مُسکن کوتاه‌مدت‌اند؟

🔸 سهم ناچیز بخش خصوصی: از مجموع ۴۷۰ میلیارد ریال سرمایه‌گذاری کارخانه خوراک دام، تنها ۲۰ میلیارد ریال از سوی بخش خصوصی تأمین شده است. این میزان مشارکت کمتر از پنج درصد، نشان می‌دهد که هنوز اعتماد و ظرفیت واقعی بخش خصوصی در اقتصاد استان فعال نشده است.

🔸 چالش آب: پرورش ماهی و توسعه صنایع وابسته در شرایطی کلید خورده که استان با بحران کم‌آبی دست‌وپنجه نرم می‌کند. آیا گسترش این بخش‌ها پایدار است؟ یا ممکن است در آینده به دلیل کمبود منابع آبی، با مشکلات جدی مواجه شود؟

🔸 نمایشی بودن افتتاح‌ها: تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که بسیاری از پروژه‌های افتتاح‌شده در هفته دولت، یا نیمه‌تمام رها می‌شوند یا با ظرفیت پایین کار می‌کنند. تضمین موفقیت این طرح‌ها در گرو نظارت دقیق، حمایت واقعی از تولیدکننده و برنامه‌ریزی علمی است.

جمع‌بندی

افتتاح سه طرح کشاورزی و بازدید از کارخانه خوراک دام در دنا را می‌توان ترکیبی از امید و تردید دانست. امید به آنکه رونق کشاورزی و امنیت غذایی در استان تقویت شود، و تردید از اینکه این اقدامات به سرنوشت بسیاری از افتتاح‌های نمایشی دچار شوند.

اگر دولت و مدیران استانی بتوانند با پشتیبانی مستمر، مشارکت جدی بخش خصوصی و مدیریت منابع آب این پروژه‌ها را به سرانجام برسانند، هفته دولت امسال واقعاً نقطه عطفی در توسعه دنا خواهد بود. در غیر این صورت، آنچه امروز با تبلیغات پررنگ افتتاح می‌شود، فردا ممکن است به سایه‌ای کمرنگ از وعده‌های بی‌سرانجام تبدیل گردد.

نویسنده:امین کائیدی شادگان