امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانهای
بمب یا بازدارندگی نرم؟ چرا جهان از ایران انتظار هستهای شدن دارد؟
بمب یا بازدارندگی نرم؟ چرا جهان از ایران انتظار هستهای شدن دارد؟ ایران در نقطهای ایستاده که نگاه جهانیان به آن بیش از هر زمان دیگر سنگین است. در رسانههای بینالمللی، در اتاقهای فکر و حتی در گفتوگوهای خیابانی، این جمله شنیده میشود: «ایران باید سلاح اتمی بسازد.» اما چرا چنین گزارهای با این شدت
کرونا :
امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانهای
بمب یا بازدارندگی نرم؟ چرا جهان از ایران انتظار هستهای شدن دارد؟
ایران در نقطهای ایستاده که نگاه جهانیان به آن بیش از هر زمان دیگر سنگین است. در رسانههای بینالمللی، در اتاقهای فکر و حتی در گفتوگوهای خیابانی، این جمله شنیده میشود:
«ایران باید سلاح اتمی بسازد.»
اما چرا چنین گزارهای با این شدت در فضای رسانهای و افکار عمومی تکرار میشود؟ آیا واقعاً جهان ایران را در قامت یک قدرت هستهای میبیند یا این صرفاً بازتاب نگرانیها و تضادهای ژئوپلیتیکی است؟
۱. بازدارندگی؛ تجربه پاکستان و کرهشمالی
در جهان امروز، «قدرت هستهای» بیش از آنکه ابزار تهاجم باشد، نماد بازدارندگی است. کرهشمالی با زرادخانه محدود خود توانسته است در برابر تهدیدهای آمریکا دوام بیاورد، و پاکستان پس از آزمایش بمب هستهای در ۱۹۹۸ دیگر هیچگاه مورد تهدید مستقیم هند قرار نگرفت. بسیاری بر این باورند که ایران، با داشتن دشمنان منطقهای و فرامنطقهای متعدد، به همان ابزار نیاز دارد.
۲. محیطی که آرام نیست
ایران در حلقهای از قدرتهای هستهای یا متحدان هستهای قرار دارد: اسرائیل با زرادخانه اعلامنشده، پاکستان با بمبهای رسمی، و آمریکا با دهها پایگاه در منطقه. این جغرافیای پرتنش بهطور طبیعی افکار عمومی را به سمت این برداشت سوق میدهد که توازن بدون سلاح هستهای برای ایران دشوار است.
۳. سایه شکست برجام
برجام قرار بود اعتمادسازی کند، اما خروج آمریکا و ناتوانی اروپا در عمل به تعهدات، خاطرهای تلخ بهجا گذاشت. نتیجه برای بسیاری روشن بود: «بدون ابزار بازدارنده واقعی، هیچ تضمین امنیتی وجود ندارد.» همین تجربه ناکام، امروز به یکی از مهمترین سوختهای فکری برای مدافعان ایده هستهای شدن ایران تبدیل شده است.
۴. درس اوکراین
کییف در دهه ۹۰ میلادی زرادخانه هستهایاش را کنار گذاشت و در مقابل، تضمینهای امنیتی گرفت. اما در سال ۲۰۲۲ و پس از حمله روسیه، همه دیدند که آن تضمینها چقدر شکننده بود. این رویداد در ذهن بسیاری از ناظران منطقهای به یک «نمونه هشداردهنده» بدل شد: اگر ایران امروز بمب نداشته باشد، فردا شاید به سرنوشتی مشابه دچار شود.
۵. جذابیت نمادین قدرت هستهای
برای بخشهایی از افکار عمومی، بمب اتمی صرفاً یک سلاح نیست، بلکه نماد عظمت ملی است. داشتن آن، بهویژه در کشوری با پیشینه تمدنی و دینی چون ایران، به معنای دستیابی به جایگاه ویژه در موازنه قدرت جهانی تلقی میشود. در جهان اسلام نیز بعضی نگاهها وجود دارد که ایران باید وزنهای مقابل اسرائیل باشد.
۶. مخالفان بمب؛ امنیت در گرو «بازدارندگی نرم»
در مقابل، منتقدان میگویند ایران حتی بدون ساخت بمب، با «ظرفیت فناوری هستهای» و نشان دادن توان غنیسازی بالا، میتواند همان اثر بازدارندگی را ایجاد کند. افزون بر آن، رهبر ایران بارها تولید سلاح هستهای را «حرام» اعلام کرده است؛ موضوعی که به سیاست رسمی جمهوری اسلامی بدل شده است. از نگاه این طیف، ورود به باشگاه هستهای میتواند تحریمهای خردکنندهتر و حتی حملات پیشگیرانه را در پی داشته باشد.
جمعبندی
واقعیت این است که گزاره «ایران باید سلاح اتمی بسازد» بازتابی از ناامنیهای منطقهای، تجربه شکستهای دیپلماتیک و نگاه به نمونههای جهانی است. اما اینکه ایران در عمل به سمت بمب برود یا «بازدارندگی نرم» را ترجیح دهد، نهفقط به معادلات نظامی، بلکه به تصمیمی سیاسی و ایدئولوژیک بستگی دارد.
ایران امروز در دوراهی تاریخ ایستاده است:
- بمب، با همه هزینهها و تبعاتش
- یا بازدارندگی نرم، با اتکا به ظرفیت فناورانه و دیپلماسی مشروط
پرسش اساسی اینجاست:
جهان آماده کدام ایران است؟
نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانهای
برچسب ها :امین کائیدی شادگان ، ایران اتمی ، ایران موشکی ، ایران هستهای و موشکی ، بمب یا بازدارندگی نرم؟ چرا جهان از ایران انتظار هستهای شدن دارد؟
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0