شنبه 11 بهمن 1404

امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای

سکوت رسانه‌ای و آتش زیر خاکستر؛ بحران‌های خاموش خاورمیانه

  سکوت رسانه‌ای و آتش زیر خاکستر؛ بحران‌های خاموش خاورمیانه در حالی‌که توجه رسانه‌های جهانی بر جنگ غزه و اوکراین متمرکز است، بخش بزرگی از خاورمیانه و شمال آفریقا در سکوت خبری فرو رفته است؛ سکوتی که بیشتر شبیه «آتش زیر خاکستر» است. 🔻 ۷ نقطه پرخطر اما کم‌خبر: لبنان – بحران اقتصادی و تهدید

اختصاصی کرونا

کد خبر : 123589
تاریخ انتشار : یکشنبه ۲ شهریور ۱۴۰۴ - ۱۲:۱۵

کرونا :

امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای

سکوت رسانه‌ای و آتش زیر خاکستر؛ بحران‌های خاموش خاورمیانه

 

سکوت رسانه‌ای و آتش زیر خاکستر؛ بحران‌های خاموش خاورمیانه

در حالی‌که توجه رسانه‌های جهانی بر جنگ غزه و اوکراین متمرکز است، بخش بزرگی از خاورمیانه و شمال آفریقا در سکوت خبری فرو رفته است؛ سکوتی که بیشتر شبیه «آتش زیر خاکستر» است.

🔻 ۷ نقطه پرخطر اما کم‌خبر:

  1. لبنان – بحران اقتصادی و تهدید حزب‌الله علیه دولت، این کشور را به لبه فروپاشی رسانده است.
  2. اردن – آرامش ظاهری در برابر موج نارضایتی اجتماعی و فشار ناشی از حضور پناهندگان.
  3. یمن جنوبی – نزاع شورای انتقالی جنوب با دولت مرکزی، نشانه‌ای از خطر تجزیه کشور.
  4. عراق – رقابت‌های پنهان شیعه–شیعه و خشم اجتماعی، آرامش شکننده را تهدید می‌کند.
  5. افغانستان – سکوت تحمیلی طالبان، بحران انسانی و خطر داعش را از چشم‌ها پنهان کرده است.
  6. بحرین – شکاف سیاسی شیعه–سنی همچنان زنده است، هرچند رسانه‌ها کمتر به آن می‌پردازند.
  7. لیبی و سودان – جنگ‌های فرسایشی با هزاران قربانی، اما تقریباً فراموش‌شده در فضای خبری جهان.

این مناطق در ظاهر آرام‌اند، اما هر یک می‌توانند با یک جرقه به بحران منطقه‌ای یا حتی بین‌المللی تبدیل شوند. سکوت رسانه‌ای در این نقاط نه نشانه ثبات، بلکه هشداری جدی برای آینده است.

کمی رو به جلو برویم؛

خاورمیانه و پیرامون آن همواره به‌عنوان منطقه‌ای پرتنش شناخته می‌شود؛ اما همیشه همه‌ی بحران‌ها در رسانه‌ها بازتاب نمی‌یابند. در بسیاری از نقاط، سکوت خبری حاکم است، اما این سکوت به‌معنای آرامش نیست، بلکه بیشتر شبیه آتش زیر خاکستر است؛ آرامش ظاهری که هر لحظه می‌تواند به انفجار سیاسی، اجتماعی یا امنیتی منجر شود. در ادامه، به هفت نمونه از این مناطق پرداخته می‌شود.

۱. لبنان؛ ثبات لرزان میان حزب‌الله و دولت

لبنان در سایه جنگ غزه و تحولات منطقه‌ای تقریباً به حاشیه رسانه‌ها رانده شده است. با این حال، بحران اقتصادی عمیق، فرسایش ساختار دولت و تقابل آشکار حزب‌الله با دولت مرکزی، این کشور را در آستانه یک انفجار داخلی قرار داده است. تهدید اخیر حزب‌الله مبنی بر اینکه ممکن است «اسلحه را به سوی دولت بگیرد»، نشان می‌دهد این آتش زیر خاکستر می‌تواند هر لحظه شعله‌ور شود.

۲. اردن؛ آرامش ظاهری، نارضایتی عمیق

پادشاهی اردن از بیرون به‌عنوان یکی از باثبات‌ترین کشورهای عربی شناخته می‌شود. اما زیر پوست جامعه، نارضایتی گسترده از مشکلات اقتصادی، فساد و فشار ناشی از حضور صدها هزار پناهجوی فلسطینی و سوری در حال جوشیدن است. جامعه اردنی میان وفاداری به سلطنت و خشم اجتماعی گرفتار است؛ سکوتی که شاید در آینده نزدیک به اعتراض‌های گسترده بدل شود.

۳. یمن جنوبی؛ نزاع پنهان برای تجزیه

یمن در رسانه‌ها بیشتر به جنگ حوثی‌ها با عربستان و بحران دریای سرخ شناخته می‌شود، اما در جنوب یمن، نیروهای شورای انتقالی جنوب عملاً با دولت رسمی در عدن رقابت می‌کنند. اختلافات قبیله‌ای و منطقه‌ای در حضرموت و عدن آینده این کشور را در معرض تجزیه واقعی قرار داده است. سکوت رسانه‌ای در این‌باره، واقعیت آتش زیر خاکستر در یمن جنوبی را پنهان کرده است.

۴. عراق؛ رقابت شیعه–شیعه و خشم اجتماعی

عراق پس از سال‌ها جنگ، اکنون ظاهراً آرام‌تر به‌نظر می‌رسد، اما رقابت‌های پنهان بین جریان صدر، چارچوب هماهنگی و نفوذ خارجی (ایران و آمریکا) همچنان برقرار است. در عین حال، جامعه عراق با بیکاری، فساد و کمبود خدمات عمومی دست‌وپنجه نرم می‌کند. تجربه اعتراضات ۲۰۱۹ نشان داده که این سکوت می‌تواند به سرعت به قیامی خیابانی و بحران سیاسی بدل شود.

۵. افغانستان؛ کشوری در سکوت اجباری

طالبان با محدودکردن رسانه‌ها و سرکوب مخالفان، افغانستان را به یکی از تاریک‌ترین نقاط خبری جهان تبدیل کرده است. بحران انسانی، فقر گسترده و تبعیض علیه اقلیت‌ها (هزاره‌ها، تاجیک‌ها و زنان) در سکوت خبری ادامه دارد. در کنار آن، حضور گروه داعش خراسان همچنان تهدیدی برای ثبات است. این کشور نمونه بارز آتش زیر خاکستر است که تنها به دلیل محدودیت اطلاعات، کمتر به چشم می‌آید.

۶. بحرین؛ بحران فراموش‌شده

بحرین سال‌هاست از صدر خبرها کنار رفته، اما شکاف سیاسی میان اکثریت شیعه و حکومت سنی هنوز زنده است. اعتراض‌های مردمی ۲۰۱۱ به‌شدت سرکوب شد، ولی نارضایتی اجتماعی همچنان وجود دارد. نزدیکی بحرین به عربستان و حضور پایگاه‌های نظامی آمریکا این کشور کوچک را به نقطه‌ای حساس بدل کرده است؛ نقطه‌ای که سکوت رسانه‌ای تنها تا زمانی ادامه خواهد داشت که جرقه‌ای تازه شعله‌ها را برنیفروزد.

۷. شمال آفریقا؛ لیبی و سودان، بحران‌های نادیده‌گرفته‌شده

در شمال آفریقا نیز دو کشور در سکوت خبری می‌سوزند. لیبی همچنان میان دولت‌های رقیب و شبه‌نظامیان تقسیم است، اما رسانه‌های جهانی به ندرت به آن می‌پردازند. در سودان هم جنگ داخلی ویرانگر میان ارتش و نیروهای واکنش سریع ادامه دارد و هزاران کشته و آواره برجای گذاشته است. این دو پرونده در سایه جنگ اوکراین و غزه تقریباً به فراموشی سپرده شده‌اند.

جمع‌بندی: آرامش ظاهری، بحران واقعی

اگرچه رسانه‌ها توجه خود را به جنگ‌های آشکار مثل غزه یا اوکراین معطوف کرده‌اند، اما در پس پرده، مناطقی چون لبنان، اردن، یمن جنوبی، عراق، افغانستان، بحرین و شمال آفریقا در سکوت خبری می‌سوزند. این سکوت نه به معنای ثبات، بلکه نشانه‌ای از آتش زیر خاکستر است؛ آتشی که هر لحظه می‌تواند با یک جرقه شعله‌ور شود و کل منطقه را درگیر کند.

 

 

نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای

همسو با خبر روز

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

logo-samandehi