تحلیل تکمیلی پیشنهادهای حسن روحانی

تحلیل تکمیلی پیشنهادهای حسن روحانی

تحلیل پیشنهادات حسن روحانی را با نکات  (همدلی داخلی، شرایط بعد از جنگ ۱۲ روزه و خروج آمریکا از برجام) انجام دهیم و نسخه کوچکی از اصلاحات ترسیم کنیم:

🔎 تحلیل تکمیلی پیشنهادهای حسن روحانی

۱. دستگاه اطلاعاتی مردمی پایه

روحانی می‌گوید: «یک دستگاه اطلاعاتی مردمی پایه درست کنیم».

• این جمله بر اعتمادسازی و پایان دادن به نگاه امنیتی صرف تأکید دارد.
• در شرایطی که بعد از جنگ ۱۲ روزه (میان مقاومت و اسرائیل) احساس همدلی و هم‌سرنوشتی در جامعه ایرانی و حتی منطقه‌ای شکل گرفته، ساختار امنیتی بسته می‌تواند این همدلی را به دو قطبی تبدیل کند.
• اگر این پیشنهاد اجرا نشود، خطرش آن است که اعتماد عمومی به حاکمیت کمتر شود و جامعه دوباره وارد فاز شکاف‌های سیاسی و اجتماعی گردد.

۲. میدان دادن به دانشمندان

• بعد از خروج آمریکا از برجام، ایران با موجی از تحریم‌ها و فشارها روبه‌رو شد.
• در چنین وضعیتی، راه برون‌رفت تنها استفاده از توان علمی داخلی است؛ اما اگر به جای نخبگان، مدیران غیرتخصصی تصمیم‌گیر باشند، کشور در چرخه تکراری «شعار ـ ناکامی ـ هزینه» گرفتار خواهد شد.
• بنابراین پیشنهاد روحانی در اینجا حکم ضرورت دارد، چون بدون حضور نخبگان در مدیریت، مقابله با فشارهای بین‌المللی ممکن نیست.

۳. تلویزیون خصوصی

• روحانی با طرح رسانه خصوصی در واقع به لزوم شکستن انحصار رسانه‌ای اشاره دارد.
• پس از جنگ ۱۲ روزه، شاهد بودیم که نبرد روایت‌ها اهمیت حیاتی پیدا کرد؛ هر جریان، روایت خود را از پیروزی یا شکست ارائه می‌کرد.
• در چنین شرایطی، وجود تلویزیون‌های متنوع می‌توانست صدای چندلایه جامعه ایران را به دنیا منتقل کند، نه فقط روایت رسمی.
• اگر انحصار رسانه‌ای بماند، نتیجه آن فاصله گرفتن افکار عمومی از رسانه ملی و رشد رسانه‌های خارجی خواهد بود.

۴. تقویت روابط با دنیا

• روحانی می‌گوید: «رابطه‌مان را با دنیا تقویت کنیم».
• بعد از خروج آمریکا از برجام، روشن شد که اتکا به یک قدرت خارجی (آمریکا) یا یک توافق خاص کافی نیست.
• بنابراین نگاه تعامل‌گرای روحانی اگرچه در عمل ضربه خورد، اما همچنان یک ضرورت استراتژیک است. چرا؟
  • چون انزوا، هزینه‌های اقتصادی و امنیتی ایران را بالا می‌برد.
  • و تعامل گسترده با قدرت‌های متنوع، دست ایران را در چانه‌زنی بازتر می‌کند.

۵. طراحی استراتژی ملی نوین

• روحانی در پایان تأکید می‌کند: «استراتژی ملی نوینی طراحی کنیم».
• بعد از جنگ ۱۲ روزه و نیز در شرایط پسا‌برجام، روشن شد که استراتژی‌های قدیمی دیگر جوابگو نیستند.
• ایران نیازمند یک راهبرد ترکیبی است:
  • هم بر همدلی داخلی تکیه کند (برای جلوگیری از دو قطبی‌ها).
  • هم ظرفیت علمی و رسانه‌ای خود را فعال سازد.
  • و هم در دیپلماسی چندجانبه وارد شود تا به دام وابستگی یک‌جانبه نیفتد.

📌 جمع‌بندی

پیشنهادهای روحانی را می‌توان «پیش‌نویس یک نسخه تعدیل‌شده از اصلاحات» دانست.

• او می‌خواست با مردمی‌سازی اطلاعات، شکستن انحصار رسانه‌ای، میدان دادن به نخبگان و تعامل بین‌المللی، کشور را از حالت بن‌بست خارج کند.
• در شرایط پس از جنگ ۱۲ روزه و خروج آمریکا از برجام، این نگاه بیش از پیش اهمیت پیدا می‌کند، چون تنها راه بقای ملی در برابر فشار خارجی، همدلی داخلی و یک استراتژی نوین است.
• با این حال، خطر بزرگی که متوجه این نوع نگاه است، ایجاد دو قطبی در داخل است: برخی این پیشنهادها را «راه نجات» می‌دانند و برخی آن را «تسلیم و سازش». اگر مدیریت سیاسی نتواند این شکاف را کنترل کند، همان همدلی ملی که بعد از بحران‌ها شکل می‌گیرد، می‌تواند از بین برود.

نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای