شنبه 11 بهمن 1404

امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای

آیا آمریکا و اسرائیل به‌دنبال سودانی‌سازی ایران هستند؟

آیا آمریکا و اسرائیل به‌دنبال سودانی‌سازی ایران هستند؟ این پرسش خیلی کلیدی است و از منظر ژئوپلیتیک، امنیتی و رسانه‌ای باید باز شود. اجازه بدهید مرحله به مرحله بررسی کنیم: 🎯 آیا آمریکا و اسرائیل به‌دنبال “سودانی‌سازی ایران” هستند؟ ۱. منظور از «سودانی‌سازی» فروپاشی دولت مرکزی → چندپارگی قدرت (ارتش در مقابل شبه‌نظامی‌ها). بحران انسانی

اختصاصی کرونا

کد خبر : 123325
تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۴ - ۹:۰۰

کرونا :

امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای

آیا آمریکا و اسرائیل به‌دنبال سودانی‌سازی ایران هستند؟

آیا آمریکا و اسرائیل به‌دنبال سودانی‌سازی ایران هستند؟

این پرسش خیلی کلیدی است و از منظر ژئوپلیتیک، امنیتی و رسانه‌ای باید باز شود.
اجازه بدهید مرحله به مرحله بررسی کنیم:


🎯 آیا آمریکا و اسرائیل به‌دنبال “سودانی‌سازی ایران” هستند؟

۱. منظور از «سودانی‌سازی»

  • فروپاشی دولت مرکزی → چندپارگی قدرت (ارتش در مقابل شبه‌نظامی‌ها).
  • بحران انسانی بزرگ → گرسنگی، بیماری، مهاجرت میلیونی.
  • تبدیل کشور به میدان رقابت قدرت‌های خارجی.
  • از بین رفتن ظرفیت ژئوپلیتیک یک کشور و تقلیلش به منطقه نفوذ و مصرف منابع.

۲. انگیزه‌های احتمالی آمریکا و اسرائیل

  • مهار قدرت منطقه‌ای ایران:
    ایران امروز یک بازیگر کلیدی در خاورمیانه است (محور مقاومت، حضور در عراق، سوریه، لبنان، یمن). برای واشنگتن و تل‌آویو، تضعیف ایران = کاهش تهدید امنیتی و کاهش نفوذ شیعی.
  • جلوگیری از ظهور ایران به‌عنوان قدرت هسته‌ای.
  • کنترل مسیرهای انرژی: خلیج فارس و تنگه هرمز حیاتی‌اند؛ ایرانِ ضعیف و گرفتار در بحران داخلی، دسترسی جهان غرب به انرژی را مطمئن‌تر می‌کند.
  • جنگ ترکیبی (Hybrid Warfare): با ترکیب تحریم، فشار اقتصادی، تحریک اعتراضات، عملیات سایبری و جنگ روایت‌ها تلاش می‌کنند شکاف‌های داخلی ایران را عمیق کنند.

۳. تفاوت ایران با سودان (موانع سودانی‌سازی)

  • قدرت ملی و انسجام نهادی: ایران برخلاف سودان یک ارتش و سیستم امنیتی منسجم دارد؛ گروه‌های شبه‌نظامی پراکنده در مرکز قدرت وجود ندارند.
  • پایه جمعیتی و اقتصادی: جمعیت ۸۵ میلیونی، ظرفیت‌های صنعتی و انرژی ایران بسیار فراتر از سودان است. فروپاشی کامل شبیه سودان بسیار دشوارتر است.
  • موقعیت ژئوپلیتیک: ایران در قلب خاورمیانه و در مجاورت قدرت‌های بزرگ (روسیه، چین، هند، خلیج فارس) است؛ بی‌ثباتی بیش از حد ایران می‌تواند تهدیدی علیه همه باشد و حتی برای آمریکا هم پرهزینه خواهد بود.
  • تجربه تاریخی: ایران برخلاف سودان سابقه دولت‌سازی طولانی، تمدن مستمر و حافظه جمعی مقاومت دارد (مثال: جنگ ۸ ساله و بقا در تحریم‌ها).

۴. واقعیت موجود

  • هدف آمریکا و اسرائیل بیشتر “مهار و تضعیف تدریجی” ایران است تا نابودی کامل یا سودانی‌سازی آن.
  • آن‌ها می‌خواهند ایران در چرخه بحران‌های داخلی، فشار اقتصادی و بی‌ثباتی نسبی گرفتار باشد، به‌گونه‌ای که نتواند نقش منطقه‌ای قوی ایفا کند.
  • اما سناریوی “سودانی شدن کامل” ایران احتمال کمی دارد، زیرا هم مقاومت داخلی و هم منافع قدرت‌های بزرگی مثل چین و روسیه مانع آن است.

جمع‌بندی:
بله، می‌توان گفت یکی از اهداف پنهان آمریکا و اسرائیل تضعیف ساختاری ایران و محدود کردن قدرت ژئوپلیتیک آن با ابزار فشار و بحران‌آفرینی است.
اما ایران به دلایل تاریخی، نهادی و ژئوپلیتیکی به‌سادگی به «سودان دوم» تبدیل نمی‌شود.
بیشتر باید از استراتژی “بی‌ثبات‌سازی کنترل‌شده” صحبت کنیم تا “سودانی‌سازی کامل”.

 

نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای

همسو با خبر روز

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

logo-samandehi