اخراج مهاجران ایرانی از آمریکا؛ مرز باریک میان دوستی، شکست و سوءظن

اخراج مهاجران ایرانی از آمریکا؛ مرز باریک میان دوستی، شکست و سوءظن

در روزهایی که تنش‌های ژئوپولیتیکی میان ایران و آمریکا به‌ویژه پس از جنگ ۱۲روزه با اسرائیل در اوج قرار دارد، روند فزاینده اخراج یا محدودسازی برخی مهاجران ایرانی در آمریکا، به یکی از نشانه‌های پارادوکس در سیاست خارجی ایالات متحده بدل شده است: از یک‌سو تأکید بر حمایت از «ملت ایران» و از سوی دیگر سخت‌گیری‌های بی‌سابقه علیه همان مردمی که با برچسب «اپوزیسیون» به خاک آمریکا پناه برده‌اند.

چهره انسانی یا ابزار تسویه حساب؟

آمریکا سال‌هاست که تلاش می‌کند با استقبال از پناه‌جویان ایرانی، چهره‌ای حامی حقوق بشر و آزادی از خود نشان دهد. با این حال، طی هفته‌های اخیر، فضای اقامت و فعالیت سیاسی برای بسیاری از چهره‌های مهاجر ایرانی، حتی آنان که سابقه فعالیت در رسانه‌ها و گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی را دارند، به‌طرز محسوسی تنگ‌تر شده است.
تحقیقات نشان می‌دهد که بازداشت‌ها، فشارهای امنیتی و حتی لغو اقامت برخی مهاجران ایرانی، دقیقاً پس از شکست سنگین آمریکا و متحدانش در تقابل اخیر با ایران در جنگ غزه و دریای سرخ افزایش یافته است.

شکست‌خوردگان مقصرند؟

در پشت‌صحنه این تصمیمات، یک واقعیت تلخ برای اپوزیسیون خارج‌نشین نهفته است: اتهام شکست و اطلاعات غلط. نهادهای تصمیم‌ساز آمریکایی اکنون بخشی از ناکامی اطلاعاتی و تحلیلی خود در مواجهه با ایران را به گردن چهره‌های رسانه‌ای و اپوزیسیون ایرانی می‌اندازند که سال‌ها ادعا می‌کردند رژیم تهران در آستانه فروپاشی است یا فاقد توانایی راهبردی برای رویارویی مستقیم با اسرائیل و آمریکا.

درواقع، پس از جنگ ۱۲روزه و اثبات توان حمله مستقیم ایران به ساختار امنیتی اسرائیل، واشنگتن بیش از گذشته متوجه شکاف تحلیلی میان آنچه اپوزیسیون ارائه داده و واقعیت‌های میدان شد؛ نتیجه این بی‌اعتمادی، تشدید فشارها بر همان کسانی است که روزی با دعوت به «تغییر رژیم» وارد کاخ‌های فکری آمریکا شدند.

اپوزیسیونی بی‌پشتوانه

اما ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود. در جریان همان جنگ ۱۲روزه، موجی از ناامیدی در درون اپوزیسیون نیز پدیدار شد؛ چرا که بخش قابل‌توجهی از مخاطبان آن‌ها، برخلاف انتظار، نه‌تنها از حملات ایران حمایت نکردند بلکه در مواردی با سکوت یا تردید واکنش نشان دادند.
فقدان حمایت مردمی از جریان اپوزیسیون خارج‌نشین در این بزنگاه تاریخی، عملاً اعتبار سیاسی آن‌ها را در نگاه سیاستمداران غربی به‌شدت کاهش داده است. امروز، دیگر اپوزیسیون خارج‌نشین نه‌تنها از سوی مردم ایران، بلکه از سوی دولت‌های غربی نیز فاقد وزن راهبردی تلقی می‌شود.

فشار بر مهاجران، تهدیدی نرم علیه مسئولان ایرانی

در کنار همه اینها، آمریکا در اقدامی هم‌زمان، سعی دارد از حضور خانواده‌های برخی مسئولان و نخبگان ایرانی در خاک خود، ابزاری برای اعمال فشار سیاسی بسازد. محدودسازی، احضار یا تهدید غیررسمی خانواده‌هایی که اقامت یا تابعیت آمریکایی دارند، اکنون به یکی از ابزارهای غیرمستقیم مهار دیپلماتیک ایران تبدیل شده است.
درواقع، پیام این رویکرد ساده است: اگر مسئولان ایرانی در تقابل با غرب پافشاری کنند، امنیت روانی خانواده‌هایشان در آمریکا دیگر تضمین‌شده نخواهد بود.

نتیجه‌گیری: مرز تنگ دوستی و سوءظن

آنچه اکنون در حال رخ دادن است، فراتر از یک سیاست مهاجرتی ساده یا اخراج چند شهروند ایرانی‌ست. این تحولات، بازتابی از بحران مشروعیت اپوزیسیون، شکست درک راهبردی غرب از ایران، و آغاز دوره‌ای جدید از سیاست مهار چندلایه است؛ دوره‌ای که در آن حتی شعار دوستی با مردم ایران، زیر سایه ترس و شکست امنیتی قرار گرفته است.

نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای