کدام نهادهای بین‌المللی در صورت خروج آمریکا، عملاً نابود می‌شوند

کدام نهادهای بین‌المللی در صورت خروج آمریکا، عملاً نابود می‌شوند

پرسش بسیار مهمی‌ست و پاسخ آن نیازمند درک وزن ژئوپلیتیکی، مالی و نهادی آمریکا در ساختار هر سازمان است. در اینجا بررسی می‌کنیم که کدام نهادهای بین‌المللی در صورت خروج یا قطع حمایت کامل آمریکا، عملاً فلج یا نابود می‌شوند.

—

🔴 نهادهایی که بدون آمریکا ممکن است به‌طور کامل از بین بروند یا فروبپاشند:

نهاد دلایل احتمالی فروپاشی بدون آمریکا

بانک جهانی (World Bank) آمریکا بزرگ‌ترین سهام‌دار است؛ خروجش ساختار تأمین مالی را متلاشی می‌کند.
صندوق بین‌المللی پول (IMF) آمریکا دارای بیشترین حق رأی است؛ بدون آن، تصمیم‌گیری‌های کلان عملاً فلج می‌شوند.
ناتو (NATO) آمریکا ستون فقرات مالی، نظامی و تسلیحاتی ناتو است؛ بدون آن، دفاع جمعی ناتو فرو می‌پاشد.
پیمان امنیتی AUKUS با محوریت آمریکا تعریف شده؛ خروج آن مساوی با مرگ این پیمان است.
پیمان پنج‌چشم (Five Eyes) بر پایه اطلاعات آمریکا بنا شده؛ خروج آن ساختار اطلاعاتی را بی‌اثر می‌کند.

—

🟠 نهادهایی که بدون آمریکا دچار بحران شدید می‌شوند ولی احتمالاً باقی می‌مانند:

نهاد اثر خروج آمریکا

سازمان ملل متحد (UN) دچار بحران مالی و اعتبار می‌شود، ولی احتمال فروپاشی پایین است چون چندقطبی است.
سازمان بهداشت جهانی (WHO) تجربه خروج آمریکا در دوران ترامپ، کاهش بودجه و نفوذ را نشان داد، اما نابود نشد.
G7 و G20 بدون آمریکا از نظر وزن جهانی کم‌اثر می‌شوند ولی باقی می‌مانند چون چندجانبه‌اند.
سازمان تجارت جهانی (WTO) بی‌اثر شدن مکانیزم‌های حل اختلاف (که قبلاً هم توسط آمریکا فلج شد) ولی بقای ساختاری.
سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) کاهش قدرت، اما کشورهای اروپایی آن را زنده نگه می‌دارند.

—

🟢 نهادهایی که می‌توانند بدون آمریکا به کار خود ادامه دهند:

نهاد دلایل بقا بدون آمریکا

یونسکو (UNESCO) قبلاً هم آمریکا خارج شد ولی سازمان باقی ماند.
برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP) آمریکا مهم است ولی اروپا و چین نقش جایگزین دارند.
سازمان هواشناسی جهانی (WMO) بیشتر یک نهاد فنی است؛ آمریکا حیاتی نیست.
اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) ساختار چندجانبه دارد؛ بدون آمریکا هم کار می‌کند.
دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) خروج آمریکا تأثیر سیاسی دارد، ولی ساختار باقی می‌ماند.

—

✳ نتیجه‌گیری تحلیلی:

> ۵ نهاد بین‌المللی هستند که اگر آمریکا از آن‌ها خارج شود، یا منابع مالی و سیاسی‌اش را قطع کند، احتمال فروپاشی یا بی‌اثر شدن کامل آن‌ها بسیار بالاست:
🔻 بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول، ناتو، AUKUS، و پنج‌چشم.

دلیل این امر، وابستگی شدید ساختار مالی، اطلاعاتی و نظامی این نهادها به آمریکاست. سایر نهادها در بهترین حالت دچار ضعف عملکردی، بحران مشروعیت یا بحران مالی خواهند شد ولی احتمالاً با حمایت سایر قدرت‌ها باقی می‌مانند.

نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای