امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانهای
از آنکارا تا قفقاز؛ سیاست خارجی ترکیه در خدمت تثبیت قدرت داخلی؟
از آنکارا تا قفقاز؛ سیاست خارجی ترکیه در خدمت تثبیت قدرت داخلی؟ جنگ قرهباغ و گسترش نفوذ ترکیه در جمهوری آذربایجان، آیا بخشی از راهبرد آنکارا برای تقویت اقتدار اردوغان در داخل است؟ مقدمه سیاست خارجی در نظامهای نیمهاقتدارگرا اغلب کارکردی فراتر از تأمین منافع ملی دارد. در مورد ترکیه تحت رهبری رجب طیب اردوغان،
کرونا :
امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانهای
از آنکارا تا قفقاز؛ سیاست خارجی ترکیه در خدمت تثبیت قدرت داخلی؟
جنگ قرهباغ و گسترش نفوذ ترکیه در جمهوری آذربایجان، آیا بخشی از راهبرد آنکارا برای تقویت اقتدار اردوغان در داخل است؟
مقدمه
سیاست خارجی در نظامهای نیمهاقتدارگرا اغلب کارکردی فراتر از تأمین منافع ملی دارد. در مورد ترکیه تحت رهبری رجب طیب اردوغان، سیاست خارجی بهویژه در مناطق بحرانخیز مانند قفقاز، گاه ابزاری برای تحکیم اقتدار داخلی و منحرفکردن افکار عمومی از بحرانهای اقتصادی یا اجتماعی تلقی شده است. یکی از نمونههای برجسته این پدیده، جنگ دوم قرهباغ (۲۰۲۰) است که با نقش مستقیم نظامی و سیاسی ترکیه همراه بود.
پیوند اردوغان با قدرت نظامی و دیپلماسی تهاجمی
اردوغان با اتکا به دکترین سیاست خارجی «نوعثمانیگرایی» تلاش کرده نفوذ ترکیه را در مناطق ترکزبان از جمله قفقاز گسترش دهد. شرکتهایی مانند Baykar با تولید پهپادهای بیرقدار نقش کلیدی در این سیاست ایفا کردهاند. ژنرالهای وفادار به اردوغان نیز در عملیاتهای نظامی در سوریه، عراق، لیبی و قفقاز مشارکت فعال داشتهاند.
اردوغان بارها از بحرانها و درگیریهای خارجی برای نمایش اقتدار داخلی بهره برده و این ابزار را در مقاطع انتخاباتی یا بحرانهای اقتصادی به کار بسته است.
قرهباغ؛ اولین پیروزی نظامی مشترک ترکیه و باکو
در جنگ دوم قرهباغ (سپتامبر تا نوامبر ۲۰۲۰)، ترکیه نقش تعیینکنندهای در پیروزی جمهوری آذربایجان ایفا کرد. پهپادهای بیرقدار ساخت ترکیه باعث نابودی گسترده تجهیزات نظامی ارمنستان شدند. همچنین ترکیه در تأمین اطلاعات و مشاوره نظامی فعال بود.
پیروزی باکو نهتنها در جمهوری آذربایجان بلکه در ترکیه نیز با جشن و تبلیغات رسانهای گسترده همراه شد. رسانههای ترکیه این پیروزی را نشانه قدرتنمایی جدید آنکارا در منطقه دانستند.
تأثیر جنگ قرهباغ بر فضای داخلی ترکیه
در میانه بحران اقتصادی ترکیه، پیروزی در جنگ قرهباغ فضای غرور ملی را تقویت کرد. دولت اردوغان با بهرهگیری از گفتمان ترکگرایی پانمنطقهای و تأکید بر وحدت ملت ترک، افکار عمومی را از مشکلات داخلی منحرف ساخت.
تحلیلگران معتقدند افزایش کوتاهمدت محبوبیت اردوغان پس از قرهباغ ناشی از این فضاسازی ملیگرایانه بود که رسانههای دولتی نیز در تقویت آن نقش اساسی داشتند.
همکاری ترکیه–آذربایجان؛ ائتلاف استراتژیک یا ابزار سیاسی؟
پیمان شوشا، گسترش پایگاههای نظامی مشترک، پروژههای انرژی، و نفوذ فرهنگی ترکیه در آذربایجان، همگی از تداوم ائتلاف استراتژیک آنکارا–باکو حکایت دارند. با این حال، برخی کارشناسان معتقدند که این اتحاد بیش از آنکه بر پایه منافع مشترک پایدار باشد، تابع نیازهای سیاسی داخلی اردوغان است.
در عین حال، نزدیکی ترکیه و آذربایجان با حساسیتهایی از سوی ایران و روسیه روبرو شده است که ممکن است در بلندمدت هزینههایی برای سیاست منطقهای ترکیه در پی داشته باشد.
جمعبندی
سیاست خارجی ترکیه، بهویژه در قفقاز، فراتر از منافع ملی صرف است؛ گاهی به ابزاری برای تولید مشروعیت داخلی تبدیل میشود. جنگ قرهباغ نمونهای از استفاده تاکتیکی اردوغان از بحران منطقهای برای تقویت چهره خود در داخل بود. اما این راهبرد، هرچند در کوتاهمدت موفق، ممکن است در بلندمدت هزینههای سنگینی در روابط منطقهای برای ترکیه بههمراه داشته باشد.
نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانهای
برچسب ها :از آنکارا تا قفقاز؛ سیاست خارجی ترکیه در خدمت تثبیت قدرت داخلی؟ ، امین کائیدی شادگان ، ترکیه ، قفقاز
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0