شنبه 11 بهمن 1404

امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای

بازرسان آژانس در ایران حضور دارند اما دسترسی ممنوع؛ ژست دیپلماتیک یا پوشش امنیتی؟

بازرسان آژانس در ایران حضور دارند اما دسترسی ممنوع؛ ژست دیپلماتیک یا پوشش امنیتی؟ حضور بازرسان آژانس در میانه جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل چند لایه معنایی دارد که باید هم از نگاه سیاسی و هم فنی بررسی شود: ۱. حضور نمادین برای مدیریت بحران هسته‌ای آژانس می‌خواهد به دنیا نشان دهد که حتی

اختصاصی کرونا

کد خبر : 123679
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۴ - ۱۵:۳۱

کرونا :

امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای

بازرسان آژانس در ایران حضور دارند اما دسترسی ممنوع؛ ژست دیپلماتیک یا پوشش امنیتی؟

بازرسان آژانس در ایران حضور دارند اما دسترسی ممنوع؛ ژست دیپلماتیک یا پوشش امنیتی؟

حضور بازرسان آژانس در میانه جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل چند لایه معنایی دارد که باید هم از نگاه سیاسی و هم فنی بررسی شود:

۱. حضور نمادین برای مدیریت بحران هسته‌ای

  • آژانس می‌خواهد به دنیا نشان دهد که حتی در بحبوحه جنگ، نظارت بین‌المللی بر برنامه هسته‌ای ایران قطع نشده.
  • این حضور به‌ویژه برای غرب و متحدانش (آمریکا، اروپا) اهمیت دارد تا نگرانی‌ها درباره انحراف احتمالی ایران به سمت فعالیت نظامی کمتر شود.

۲. محدودیت‌های قانونی و امنیتی در ایران

  • ایران طبق مصوبه مجلس و تأیید شورای نگهبان اجازه نمی‌دهد بازرسان از مراکز امنیتی و نظامی بازدید کنند.
  • همچنین در شرایط جنگی، بازدید از مراکز آسیب‌دیده (مثلاً اگر تأسیسات هسته‌ای هدف حمله قرار گرفته باشند) عملاً ممنوع است، چون به مسائل امنیت ملی گره خورده.
  • بنابراین، حضور بازرسان بیشتر به معنای نظارت شکلی و محدود است، نه دسترسی واقعی به همه‌چیز.

۳. پیام ایران به جهان

  • ایران با اجازه دادن به حضور بازرسان (هرچند محدود) می‌خواهد نشان دهد که به‌رغم جنگ، قصد خروج کامل از چارچوب NPT و آژانس را ندارد.
  • این یک کارت دیپلماتیک است: تهران می‌تواند بگوید «ما حتی در شرایط جنگی هم همکاری نسبی داریم، مشکل از طرف مقابل است.»
  • در عین حال، چون بازدیدها محدود است، ایران منافع امنیتی خود را حفظ می‌کند.

۴. بازدارندگی سیاسی

  • وجود بازرسان باعث می‌شود اسرائیل یا آمریکا در حمله به برخی تأسیسات هسته‌ای محتاط‌تر باشند، چون احتمال تلفات بین‌المللی یا ایجاد بحران دیپلماتیک وجود دارد.
  • به عبارت دیگر، حضور چند کارشناس آژانس می‌تواند نقش سپر سیاسی-انسانی بازی کند.

۵. چشم‌انداز آینده

  • با توجه به جنگ، حضور بازرسان بیشتر جنبه نمایشی و نمادین دارد و گزارش‌های آنان نیز ناقص خواهد بود.
  • ایران احتمالاً از این حضور برای کاهش فشار بین‌المللی استفاده می‌کند، در حالی که خطوط قرمز خود (عدم بازدید از مراکز امنیتی و نظامی) را حفظ می‌نماید.
  • آژانس هم با همین حداقل دسترسی تلاش می‌کند تا رشته ارتباطی با ایران قطع نشود و اوضاع از کنترل خارج نشود.

جمع‌بندی کوتاه:
حضور بازرسان آژانس در ایران در بحبوحه جنگ ۱۲ روزه، بیشتر یک ژست سیاسی و دیپلماتیک است تا نظارت واقعی. ایران با این کار نشان می‌دهد که همکاری را قطع نکرده، اما با اتکا به قانون داخلی (شورای نگهبان و مجلس)، دسترسی‌ها را محدود کرده است. بنابراین این حضور به معنای کنترل کامل نیست، بلکه مدیریت بحران و نمایش همکاری حداقلی است.

 

نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای

همسو با خبر روز

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

logo-samandehi