نهادهای بین‌المللی و نقش کلیدی آمریکا

نهادهای بین‌المللی و نقش کلیدی آمریکا

ایالات متحده آمریکا عضو بسیاری از نهادهای بین‌المللی است و نقش کلیدی یا حتی مؤسس در بسیاری از آن‌ها دارد. در ادامه مهم‌ترین نهادهایی که آمریکا در آن‌ها عضویت دارد را دسته‌بندی‌شده می‌آورم:

—

🌍 سازمان‌های بین‌المللی جهانی

نهاد نقش آمریکا

سازمان ملل متحد (UN) یکی از اعضای مؤسس و عضو دائم شورای امنیت با حق وتو
بانک جهانی (World Bank) عضو مؤسس و بزرگ‌ترین سهام‌دار
صندوق بین‌المللی پول (IMF) عضو مؤسس و دارای بیشترین حق رأی
سازمان بهداشت جهانی (WHO) عضو فعال؛ در دوران ترامپ از آن خارج شد اما دولت بایدن بازگشت
سازمان تجارت جهانی (WTO) عضو مؤسس؛ گاهی منتقد عملکرد آن
یونسکو (UNESCO) عضویت پرتنش؛ چند بار خارج و مجدداً بازگشت (فعلاً خارج است)
سازمان خواربار و کشاورزی (FAO) عضو فعال

—

🛡 نهادهای نظامی و امنیتی

نهاد نقش آمریکا

سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو – NATO) عضو مؤسس و قدرت اصلی نظامی و مالی ناتو
پیمان امنیتی AUKUS عضو با بریتانیا و استرالیا؛ تمرکز بر هند-پاسیفیک
پیمان پنج چشم (Five Eyes) ائتلاف اطلاعاتی با بریتانیا، کانادا، استرالیا و نیوزلند
شورای امنیت سازمان ملل عضو دائم با حق وتو

—

💼 نهادهای اقتصادی و تجاری

نهاد نقش آمریکا

G7 (گروه ۷) یکی از اعضای اصلی اقتصادهای بزرگ غربی
G20 عضو کلیدی در سیاست‌گذاری اقتصادی جهانی
سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) عضو فعال
بانک توسعه آمریکا (IDB) نقش اصلی به‌ویژه در توسعه آمریکای لاتین
اتاق بازرگانی بین‌المللی (ICC) عضو و فعال در قوانین تجاری بین‌المللی

—

🧬 نهادهای علمی، فرهنگی و زیست‌محیطی

نهاد نقش آمریکا

سازمان هواشناسی جهانی (WMO) عضو
برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP) عضو و تأمین مالی بخشی از پروژه‌ها
سازمان مالکیت فکری جهانی (WIPO) عضو فعال

—

✈ نهادهای حمل‌ونقل و ارتباطات

نهاد نقش آمریکا

سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری (ICAO) عضو
اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) عضو فعال

—

⚖ نهادهای قضایی و حقوقی

نهاد نقش آمریکا

دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) عضو سازمان ملل ولی احکام آن را الزام‌آور نمی‌داند
دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) آمریکا عضو نیست و آن را به رسمیت نمی‌شناسد

—

نتیجه‌گیری:

ایالات متحده در بیشتر نهادهای جهانی عضو فعال یا مؤسس است و در بسیاری از آن‌ها نقش رهبری ایفا می‌کند.

با این حال، در مواردی که منافع یا حاکمیت ملی‌اش به خطر بیفتد، از خروج یا تحریم سازمان نیز ابایی ندارد (مانند یونسکو، WHO یا ICC).

نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای