بیانیه شورای امنیت و انزوای آمریکا؛ قحطی غزه، سلاح جنگی یا بازی دیپلماتیک؟

در روزی که همه اعضای شورای امنیت سازمان ملل بر یک موضوع مهم توافق کردند، تنها یک صدا مخالفت کرد: ایالات متحده آمریکا.
بیانیه تازه شورای امنیت، بحران قحطی در غزه را «بحران ساخته دست بشر» توصیف کرد و عملاً اسرائیل را در مظان اتهام استفاده از گرسنگی به‌عنوان سلاح جنگی قرار داد. این نخستین بار است که یک اجماع جهانی—به‌جز واشنگتن—چنین موضع روشنی می‌گیرد.

چرا بجز آمریکا؟

پاسخ روشن است: آمریکا سال‌هاست امنیت اسرائیل را به‌عنوان خط قرمز مطلق تعریف کرده است. اگر این بیانیه بدون مخالفت آمریکا تصویب می‌شد، می‌توانست زمینه‌ساز پیگرد حقوقی تل‌آویو در دادگاه‌های بین‌المللی شود؛ چیزی که واشنگتن به‌هیچ‌وجه تحمل آن را ندارد.

نگاه از غزه؛ حماس و پیروزی نمادین

برای حماس، این بیانیه یک پیروزی سیاسی و رسانه‌ای است. سازمانی که زیر فشار نظامی و اقتصادی قرار دارد، حالا می‌تواند با استناد به سخنان شورای امنیت، اسرائیل را در جهان «رسماً متهم» کند. در ادبیات تبلیغاتی حماس، این بیانیه تبدیل به سندی برای مشروعیت مقاومت و گواهی بر «جنایت جنگی دشمن» خواهد شد.

تهران و تقویت گفتمان ضداسرائیلی

ایران نیز این بیانیه را به‌عنوان تایید مواضع تاریخی خود تلقی می‌کند. تهران سال‌هاست می‌گوید محاصره غزه مصداق جنایت است و اکنون شورای امنیت (جز آمریکا) همین گزاره را به زبان آورده است. این اتفاق ابزار تازه‌ای به دست ایران می‌دهد تا در عرصه دیپلماسی منطقه‌ای و جهانی، بر انزوای اسرائیل و هم‌پیمان اصلی‌اش آمریکا تاکید کند.

واشنگتن؛ میانجی یا مدافع اسرائیل؟

موضع آمریکا اما آشکارا دوگانه است. از یک سو مخالفت با بیانیه، جایگاه واشنگتن را در افکار عمومی جهانی بیش از پیش در کنار اسرائیل قرار داده است؛ از سوی دیگر، آمریکا تلاش می‌کند با نمایش‌هایی در حوزه کمک‌های انسانی به غزه، همچنان خود را «میانجی خیرخواه» معرفی کند. واقعیت این است که آمریکا با رد گزارش قحطی، بیش از آن‌که مدافع حقوق بشر باشد، در مقام وکیل مدافع اسرائیل ظاهر شده است.

تل‌آویو و ترس از برچسب جنایت جنگی

برای اسرائیل، این بیانیه چیزی کمتر از یک کابوس نیست. تل‌آویو آن را «خون‌نمایی مدرن» خوانده و مدعی است گزارش‌های قحطی بر اساس داده‌های «سو داده‌شده حماس» تنظیم شده است. اما مشکل اصلی برای اسرائیل نه گزارش‌های امدادی، بلکه انزوای دیپلماتیک است: وقتی همه اعضای شورای امنیت—از چین و روسیه گرفته تا متحدان غربی—در یک سمت بایستند و تنها آمریکا در کنارت باشد، معنایش آن است که هزینه‌های سیاسی تل‌آویو در حال افزایش است.

جمع‌بندی؛ انزوا و صف‌بندی جهانی

بیانیه شورای امنیت نشان داد که بحران غزه تنها یک منازعه محلی نیست، بلکه به میدان جدال دیپلماتیک قدرت‌های بزرگ تبدیل شده است. حماس و ایران آن را پیروزی خود می‌دانند، اسرائیل از برچسب جنایت جنگی هراس دارد و آمریکا بار دیگر خود را در موضع انزوا قرار داده است.
سوال اساسی اینجاست: آیا این انزوا سرآغاز تغییر موازنه جهانی در قبال جنگ غزه خواهد بود، یا همچنان وتوی آمریکا همه درها را بسته نگاه خواهد داشت؟

نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای