پرتاب آزمایشی موشک ماهواره‌بر قاصد؛ جهشی در فناوری فضایی ایران

صبح روز ۳۰ تیر ۱۴۰۴ (۲۱ ژوئیه ۲۰۲۵)، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اولین آزمایش زیرمداری ماهواره‌بر سه‌مرحله‌ای «قاصد» را انجام داد. این آزمایش که در بحبوحه تنش‌های منطقه‌ای و پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل انجام شد، نمایانگر عزم جمهوری اسلامی برای پیشرفت در عرصه فناوری فضایی با تکیه بر توان بومی و مستقل از وزارت دفاع است.

🔍 نکات کلیدی

• نوع پرتاب: زیرمداری — قاصد در این پرتاب ماهواره‌ای به فضا نبرده بلکه با هدف آزمایش فناوری‌های جدید تا ارتفاع مشخصی از زمین شلیک شد.

• ساختار سوخت: استفاده از سوخت مایع در مرحله اول و سوخت جامد در مراحل دوم و سوم، که موجب افزایش دقت و قابلیت مانور موشک شده است.

• استقلال فضایی سپاه: این پرتاب در چارچوب فعالیت‌های مستقل سپاه در صنعت فضایی صورت گرفته و نشانه‌ای از جدایی از ساختار سنتی وزارت دفاع محسوب می‌شود.

• تحلیل غربی‌ها: کشورهای غربی و نهادهای بین‌المللی این فناوری را دارای کاربرد دوگانه می‌دانند و آن را به توان موشک‌های بالستیک قاره‌پیما ربط داده‌اند.

• زمینه سیاسی: پرتاب قاصد در آستانه مذاکرات هسته‌ای جدید در استانبول، می‌تواند تلاشی برای افزایش اهرم چانه‌زنی ایران تلقی شود.

👁️‍🗨️ نتیجه‌گیری

این پرتاب گامی رو به جلو در تثبیت موقعیت ایران در فناوری فضایی محسوب می‌شود. قاصد که پیش‌تر موفق به قرار دادن ماهواره‌های نور در مدار شده بود، اکنون در مرحله آزمایش فناوری‌های نوین قرار دارد و می‌تواند راه را برای ساخت ماهواره‌برهای پیشرفته‌تری همچون سریر یا قائم هموار کند. در عین حال، اثرگذاری این پیشرفت‌ها در چارچوب روابط بین‌المللی و مذاکرات آتی نیز اهمیت زیادی خواهد داشت.

🔭 سابقه پرتاب‌های قاصد

• اولین پرتاب موفق: اردیبهشت ۱۳۹۹ با قرار دادن ماهواره نور-۱ در مدار.

• سایر موفقیت‌ها: پرتاب نور-۲ و نور-۳ در سال‌های اخیر.

• پرتاب اخیر: صرفاً آزمایشی و بدون ماهواره، با هدف تست زیرساخت‌های فنی جدید.

نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای