جمعه 10 بهمن 1404

امین کائیدی شادگان- تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک

خاورمیانه «وجود ندارد»؟

این همان منطق قدیمی ـ اما بزک‌شده ـ استعمار است؛ همان نگاهی که خاورمیانه را نه مجموعه‌ای از ملت‌ها، بلکه قطعات شطرنج می‌بیند. خاورمیانه «وجود ندارد»؟ وقتی دیپلمات آمریکایی نقشه را لو می‌دهد اظهارنظر نماینده آمریکا در ترکیه که گفته است «خاورمیانه به‌عنوان مجموعه‌ای از کشورها وجود ندارد»، نه یک خطای لفظی بود، نه یک

اختصاصی کرونا

کد خبر : 125956
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۷ دی ۱۴۰۴ - ۱۷:۴۳

کرونا :

امین کائیدی شادگان- تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک

خاورمیانه «وجود ندارد»؟

این همان منطق قدیمی ـ اما بزک‌شده ـ استعمار است؛ همان نگاهی که خاورمیانه را نه مجموعه‌ای از ملت‌ها، بلکه قطعات شطرنج می‌بیند.

خاورمیانه «وجود ندارد»؟

وقتی دیپلمات آمریکایی نقشه را لو می‌دهد

اظهارنظر نماینده آمریکا در ترکیه که گفته است «خاورمیانه به‌عنوان مجموعه‌ای از کشورها وجود ندارد»، نه یک خطای لفظی بود، نه یک تحلیل دانشگاهی بی‌ضرر. این جمله، برش کوتاهی از ذهنیت واقعی واشنگتن نسبت به منطقه‌ای است که دهه‌هاست میدان آزمایش، تخریب و بازطراحی شده است.

این حرف، اگر از زبان یک استاد علوم سیاسی بیان می‌شد، قابل بحث بود؛ اما وقتی از دهان یک دیپلمات رسمی آمریکا خارج می‌شود، دیگر «تحلیل» نیست؛ اعلام موضع است.

آمریکا چه می‌گوید، وقتی می‌گوید «کشور وجود ندارد»؟

ترجمه سیاسی این جمله روشن است:

  • مرزها واقعی نیستند
  • دولت‌ها موقت‌اند
  • ملت‌ها قابل تجزیه‌اند
  • و حاکمیت، امری نسبی و قابل مذاکره است

این همان منطق قدیمی ـ اما بزک‌شده ـ استعمار است؛ همان نگاهی که خاورمیانه را نه مجموعه‌ای از ملت‌ها، بلکه قطعات شطرنج می‌بیند.

از سایکس–پیکو تا «خاورمیانه ناموجود»

دیپلمات آمریکایی حرف تازه‌ای نزده؛ فقط آنچه را سال‌هاست در عمل اجرا می‌شود، بلند گفته است.

وقتی:

  • عراق به میدان شبه‌دولت‌ها تبدیل می‌شود
  • سوریه به جغرافیای نفوذ
  • لیبی به انبار سلاح
  • یمن به جنگ بی‌پایان
  • و لبنان به دولتِ معلق

دیگر چه نیازی به گفتن هست که «کشور وجود ندارد»؟

کشوری که نتواند تصمیم بگیرد، مرز را کنترل کند و روایت مسلط بسازد، در منطق ژئوپلیتیک واشنگتن، کشور محسوب نمی‌شود.

پیام پنهان برای ایران و ترکیه

این جمله، هشدار مستقیم است؛ البته با ادبیات نرم.

برای ایران:

  • تشدید جنگ روایت‌ها
  • برجسته‌سازی شکاف‌های قومی و اجتماعی
  • القای «دولت ناتوان» در ذهن افکار عمومی

برای ترکیه:

  • یادآوری مسئله کردها
  • فشار برای مهار نقش منطقه‌ای
  • تضعیف مفهوم دولت-ملت مستقل

این همان جایی است که ژئوپلیتیک، وارد روان ملت‌ها می‌شود.

چرا اسرائیل استثناست؟

در این نگاه، تنها یک «کشور واقعی» در خاورمیانه وجود دارد: اسرائیل.

چرا؟ چون:

  • دولت قدرتمند دارد
  • روایت منسجم می‌سازد
  • و فروپاشی اطرافش، امنیت او را تضمین می‌کند

بقیه منطقه، صرفاً «محیط پیرامونی» است؛ محیطی که باید ضعیف، درگیر و وابسته بماند.

این جمله، لغزش نبود؛ اعتراف بود

اظهار دیپلمات آمریکایی، اعتراف ناخواسته به پروژه‌ای ناتمام است؛ پروژه‌ای که هدفش نه ثبات، نه دموکراسی، بلکه مدیریت بی‌ثباتی است.

وقتی کشوری وجود نداشته باشد:

  • مداخله توجیه می‌شود
  • تحریم مشروع جلوه می‌کند
  • آشوب «گذار» نام می‌گیرد
  • و تجزیه، «حق تعیین سرنوشت»

جمع‌بندی نهایی

گفتن اینکه «خاورمیانه وجود ندارد»، یعنی:

ما هنوز مشغول طراحی آن هستیم.

و خطرناک‌ترین بخش ماجرا اینجاست: اگر ملت‌ها این روایت را بپذیرند،
دیگر نیازی به جنگ نیست؛ فروپاشی از درون انجام می‌شود.

📌 خاورمیانه وجود دارد؛
اما فقط تا زمانی که ملت‌هایش، دولت و حاکمیت خود را «واقعی» بدانند.


نویسنده:امین کائیدی شادگان- تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک

همسو با خبر روز

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

logo-samandehi