یک تحلیل تند، شفاف و کاربردی از سخنان غلامرضا تاجگردون ارائه می‌دهم؛ تحلیلی که هم لایه‌های پنهان حرف‌ها را روشن می‌کند و هم بگوید او در واقع چه می‌گوید و چه چیزی را پنهان می‌گذارد.

تحلیل: تاجگردون دقیقاً چه می‌گوید؟

سخنان تاجگردون در ظاهر یک دفاع فنی و حقوقی از لایحه الحاق مواد مالی است، اما در عمق چند پیام واضح دارد که باید شکافته شود:

۱. تاجگردون می‌گوید: «مجلس حق حکم‌گذاری در بودجه را از خودش گرفته»

این یعنی چه؟
یعنی مجلس در اصلاح ماده ۱۸۲ آیین‌نامه، عملاً اختیار تعیین تکالیف جدید در دل بودجه را از دست داده است.

و معنای پنهانش این است:
مجلس بدون اینکه بفهمد چه کرده، خودش را خلع سلاح کرده است.

تاجگردون می‌گوید ما داریم با این لایحه، دوباره کمی اختیار را به دولت برمی‌گردانیم تا بودجه کامل بیاید…
پس یک پیام مهم اینجاست:

پیام پنهان: مجلس سردرگم است و نمی‌داند تصمیم‌های خودش چه پیامدی دارد.

۲. او می‌گوید: «اگر این لایحه تصویب نشود، دولت مجبور نیست تسهیلات و خدمات اجتماعی را بیاورد»

در ظاهر دارد نگران کمیته امداد، بهزیستی و اشتغال است.
اما واقعیت این است:

او نگران خالی ماندن قلمرو نظارتی کمیسیون بودجه است.

چون اگر دولت هیچ حکمی نیاورد، کمیسیون بودجه هم ابزاری برای چانه‌زنی ندارد.

این یعنی:
تاجگردون نگران تضعیف جایگاه خودش و کمیسیون بودجه است، نه فقط نگرانی برای مردم.

۳. او می‌گوید: «دولت باید یکم دی بودجه بدهد، ما نباید بگوییم دو دوازدهم یا چهار دوازدهم»

این حرف درست است؛ اما نکته مهم‌تر این است که:

تاجگردون دارد به مجلس فشار می‌آورد از اختلاف داخلی دست بکشد و اجازه دهد دولت بودجه کامل بیاورد.

در واقع او پیام سیاسی می‌دهد:
«در دعواهای داخلی مجلس گیر نکنید، کشور قفل می‌شود.»

۴. انتقاد تند او از نمایندگان: «۲۵۰ پیشنهاد دادید، مگر در بودجه چندتا تصویب می‌شود؟»

این همان لحظه‌ی کلیدی‌ست که تاجگردون یک حقیقت تلخ را به زبان می‌آورد:

بخش بزرگی از نمایندگان اصلاً نمی‌دانند فرآیند بودجه‌نویسی چیست و با انبوه پیشنهادهای غیرعملیاتی کشور را معطل می‌کنند.

این حرف یک حملهٔ مستقیم به پوپولیسم مجلس است.

۵٫ پیام سخت و واقعی: «بدون این لایحه، دولت هرطور دلش خواست بودجه می‌دهد و ما حق اعتراض نداریم.»

این جمله مهم‌ترین بخش حرف اوست.

چرا؟
چون اعتراف می‌کند که:

مجلس در موقعیتی قرار گرفته که اگر این لایحه را تصویب نکند، عملاً دست دولت کاملاً باز می‌شود و مجلس در بررسی بودجه، بی‌قدرت می‌ماند.

یعنی:

این لایحه بیشتر از آنکه برای نظم بودجه باشد، برای حفظ قدرت مجلس است.

۶٫ پیام پایانی تاجگردون: «ما سرباز شماییم»

این نوع ادبیات معمولاً وقتی به کار می‌رود که می‌دانند فضای مجلس علیه آنهاست و تلاش می‌کنند تنش را کم کنند.
اما پشت این عبارت یک حقیقت دیگر نهفته است:

او می‌خواهد نشان دهد کمیسیون بودجه، به‌جای اینکه عامل دولت باشد، وفادار به مجلس است.

این تلاش برای حفظ مشروعیت درون‌مجلس است.

جمع‌بندی نهایی: تاجگردون چه می‌گوید؟

۱. مجلس اخیراً با تغییر ماده ۱۸۲ یک اشتباه سنگین کرده و اختیار حکم‌گذاری بودجه را از خودش گرفته.

۲. اگر این لایحه تصویب نشود، دولت مجبور نیست بسیاری از احکام حمایتی و تکلیفی را در بودجه بیاورد.

۳. کمیسیون بودجه می‌ترسد نقش خود را در ساختار بودجه از دست بدهد.

۴. تاجگردون به شدت از رفتار پوپولیستی نمایندگان ناراضی است.

۵. او هشدار می‌دهد: ادامه اختلافات داخلی مجلس، کشور را معطل می‌کند و بودجه را نابود خواهد کرد.

۶. او عملاً دارد مجلس را قانع می‌کند که برای حفظ قدرت خودش، این لایحه را تصویب کند.

نویسنده:امین کائیدی شادگان