شنبه 11 بهمن 1404

امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای

توافق هسته‌ای جدید ایران؛ بازی در میدان فشار و امنیت

  توافق هسته‌ای جدید ایران؛ بازی در میدان فشار و امنیت ۱. چرا این توافق مهم شده است؟ در شرایطی که خاورمیانه درگیر جنگ‌های مستقیم و نیابتی است، ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام توافقی برای از سرگیری بازرسی‌ها کرده‌اند. این توافق بیش از آنکه یک اقدام فنی باشد، یک حرکت سیاسی است. موافقان

اختصاصی کرونا

کد خبر : 124422
تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۴ شهریور ۱۴۰۴ - ۲۳:۴۵

کرونا :

امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای

توافق هسته‌ای جدید ایران؛ بازی در میدان فشار و امنیت

 

توافق هسته‌ای جدید ایران؛ بازی در میدان فشار و امنیت

۱. چرا این توافق مهم شده است؟

در شرایطی که خاورمیانه درگیر جنگ‌های مستقیم و نیابتی است، ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام توافقی برای از سرگیری بازرسی‌ها کرده‌اند. این توافق بیش از آنکه یک اقدام فنی باشد، یک حرکت سیاسی است.

  • موافقان می‌گویند: ایران با این توافق بخشی از فشارهای بین‌المللی را کاهش می‌دهد، مانع بازگشت فوری تحریم‌های شورای امنیت می‌شود و دست دیپلماسی خود را در برابر غرب تقویت می‌کند.
  • مخالفان اما تأکید دارند: این توافق در شرایطی پذیرفته شده که ایران در میدان نبرد و اقتصاد زیر فشار است؛ بنابراین غربی‌ها از موقعیت ضعف ایران سوءاستفاده کرده‌اند. آن‌ها هشدار می‌دهند که بازرسی‌ها می‌تواند به کانال‌های اطلاعاتی علیه امنیت ملی تبدیل شود.

۲. مراکز بمباران‌شده؛ خط قرمز بازرسی‌ها

مراکز هسته‌ای مانند فردو، نطنز و اصفهان طی حملات اسرائیل و آمریکا آسیب جدی دیده‌اند. از نگاه ایران، این سایت‌ها نه‌تنها نابود شده‌اند، بلکه در شرایط فعلی هیچ‌گونه بازرسی در آن‌ها امکان‌پذیر نیست.

  • دلیل اول: دونالد ترامپ رسماً اعلام کرده بود که این مراکز «به‌طور کامل نابود شده‌اند». بنابراین بازدید مجدد از جایی که وجود خارجی ندارد، معنا ندارد.
  • دلیل دوم: اگر واقعاً بخشی از اورانیوم غنی‌شده در زیرساخت‌های تخریب‌شده باقی مانده باشد، سطح تشعشعات آن‌قدر بالاست که جان بازرسان را به خطر می‌اندازد. در چنین شرایطی، اجازه دادن به حضور تیم‌های آژانس برابر با پذیرش یک بحران انسانی خواهد بود. پس این بخش عملاً از دستور کار ایران خارج است.

۳. تحریم‌ها؛ مانع اصلی هرگونه توافق

حتی اگر توافق با آژانس به مرحله اجرا برسد، مشکل بزرگ همچنان پابرجاست: تحریم‌ها. ایران تأکید کرده که همین سطح از تحریم‌های کنونی برای کشور غیرقابل تحمل است و باید توسط ایالات متحده لغو شوند.

  • تهران هشدار داده اگر روند تحریم‌ها ادامه یابد، هیچ توافقی—even با آژانس—اعتباری نخواهد داشت.
  • بنابراین شرط اصلی برای هر گشایش دیپلماتیک، لغو تحریم‌های آمریکا است؛ نه فقط وعده کاهش فشار.

۴. تصمیم نهایی؛ در دستان شورای عالی امنیت ملی

سه نکته‌ی فوق—اهمیت توافق، خط قرمز مراکز بمباران‌شده، و ضرورت لغو تحریم‌ها—همگی باید به تصویب شورای عالی امنیت ملی ایران برسند. این شورا به‌عنوان بالاترین مرجع امنیتی کشور، تعیین می‌کند که:

  • چه میزان دسترسی به آژانس داده شود،
  • کدام مراکز از دستور کار خارج بمانند،
  • و آیا شرایط برای پذیرش توافق نهایی مهیاست یا خیر.

به بیان دیگر، توپ در زمین تهران است و هیچ توافقی بدون مهر تأیید شورای عالی امنیت ملی رسمیت پیدا نخواهد کرد.

📌 جمع‌بندی:
توافق ایران و آژانس در شرایطی حساس به‌دست آمده است؛ اما آینده آن به سه عامل بستگی دارد: عدم بازرسی از سایت‌های بمباران‌شده، لغو تحریم‌های آمریکا، و تأیید شورای عالی امنیت ملی. اگر این شروط محقق نشوند، توافق فعلی بیش از آنکه یک راه‌حل پایدار باشد، یک آتش‌بس دیپلماتیک موقت خواهد بود.

نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانه‌ای

همسو با خبر روز

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

logo-samandehi