امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانهای
حمله به ساختمانهای دولت؛ تاکتیک اسرائیلی که به اوکراین رسید
یادداشت ژئوپلیتیک | حمله به ساختمانهای دولت؛ تاکتیک اسرائیلی که به اوکراین رسید جنگها اغلب در میدانهای نظامی آغاز میشوند، اما بهمرور به نمادها و مراکز سیاسی و حکومتی کشیده میشوند. یکی از این تاکتیکها که در دهه اخیر بهویژه در خاورمیانه رواج یافته، حمله مستقیم به ساختمانهای هیئت دولت و مراکز وزارتی کشورهاست؛
کرونا :
امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانهای
یادداشت ژئوپلیتیک | حمله به ساختمانهای دولت؛ تاکتیک اسرائیلی که به اوکراین رسید
جنگها اغلب در میدانهای نظامی آغاز میشوند، اما بهمرور به نمادها و مراکز سیاسی و حکومتی کشیده میشوند. یکی از این تاکتیکها که در دهه اخیر بهویژه در خاورمیانه رواج یافته، حمله مستقیم به ساختمانهای هیئت دولت و مراکز وزارتی کشورهاست؛ اقدامی که هم ارزش نظامی دارد و هم پیام روانی-سیاسی برای ملت و حاکمیت هدف.
نکته مهم اما این است که این تاکتیک در آغاز نه از سوی روسیه یا قدرتهای جهانی، بلکه توسط اسرائیل در منطقه بهکار گرفته شد و امروز بهدست روسیه در اوکراین تکرار شده است. واکنش غرب به این دو تجربه، تفاوت فاحش و تناقض آشکار در معیارهای سیاسی و رسانهای را نشان میدهد.
الگوی اسرائیلی؛ از تهران تا دمشق و صنعا
اگر به عقب برگردیم، اسرائیل در سالهای گذشته بارها این تاکتیک را آزمایش کرده است.
- ایران – در جریان درگیریهای مستقیم و غیرمستقیم میان ایران و اسرائیل، بهویژه در «جنگ ۱۲ روزه»، یکی از اهداف اصلی، ساختمانهای دولتی و مراکز وزارتی در تهران بود. این اقدام نه تنها جنبه نظامی، بلکه بار روانی و نمادین بالایی داشت.
- یمن – در صنعا، ساختمان دولت مرکزی بارها هدف حملات هوایی اسرائیل و متحدانش قرار گرفت. این حملات در شرایطی بود که یمن با بحران انسانی دست و پنجه نرم میکرد، اما نه ناتو، نه آمریکا و نه اروپا حتی یک بیانیه جدی برای محکومیت صادر نکردند.
- سوریه – در دمشق نیز اسرائیل در کنار حملات مکرر به فرودگاهها و مراکز نظامی، ساختمانهای دولتی را هدف قرار داد. این حملات بخشی از استراتژی تضعیف دولت سوریه و ایجاد شکاف در ساختار حاکمیت بود.
🔹 در همه این موارد، غرب سکوت اختیار کرد. رسانههای بزرگ جهان یا اصلاً پوشش ندادند یا در نهایت این اقدامات را در قالب «دفاع مشروع اسرائیل» توجیه کردند.
روسیه و حمله به کییف؛ الگوی تکراری، واکنش متفاوت
در بامداد ۷ سپتامبر ۲۰۲۵، روسیه در بزرگترین حمله هوایی خود علیه اوکراین، برای اولین بار ساختمان هیئت دولت (کابینه وزرا) در کییف را هدف قرار داد. این حمله سقف و طبقات بالای ساختمان را در شعله آتش فرو برد و از نظر نمادین، ضربهای بیسابقه به پایتخت اوکراین وارد کرد.
واکنش غرب اما کاملاً متفاوت بود:
- ایالات متحده و اتحادیه اروپا این اقدام را «جنایت جنگی» خواندند.
- رسانههای غربی از آن بهعنوان «نقطه عطف خطرناک در جنگ اوکراین» یاد کردند.
- شورای امنیت سازمان ملل فوراً تشکیل جلسه داد.
- کشورهای عضو ناتو به سرعت بحث ارسال تسلیحات پیشرفتهتر به اوکراین را در دستور کار قرار دادند.
تناقض غرب؛ سکوت در برابر اسرائیل، فریاد در برابر روسیه
اینجا تضاد اصلی آشکار میشود:
- وقتی اسرائیل همین تاکتیک را در ایران، یمن و سوریه بهکار گرفت، غرب نه تنها سکوت کرد، بلکه در مواردی حمایت سیاسی و رسانهای از تلآویو نشان داد.
- اما وقتی روسیه همان کار را در اوکراین انجام داد، غرب آن را جنایت جنگی و نقض حقوق بینالملل معرفی کرد.
این تناقض، بهخوبی نشان میدهد که معیار غرب نه حقوق بشر و نه قوانین بینالمللی، بلکه صرفاً منافع ژئوپلیتیک است. اسرائیل متحد غرب است، پس اقداماتش توجیهپذیر معرفی میشود. روسیه دشمن غرب است، پس همان اقدام محکوم و بزرگنمایی میشود.
پیام رسانهای حمله به دولتها
حمله به ساختمان دولت تنها یک اقدام نظامی نیست؛ بلکه یک پیام رسانهای و روانی است.
- برای ملت هدف: القای اینکه حتی قلب دولت و مرکز تصمیمگیری امن نیست.
- برای جامعه جهانی: نمایش ضعف دولت و بیثباتی حاکمیت.
- برای افکار عمومی داخلی کشور مهاجم: نشان دادن قدرت و موفقیت عملیات.
این تاکتیک، دقیقاً همان چیزی است که اسرائیل در منطقه دنبال میکرد و حالا روسیه آن را به اوکراین منتقل کرده است.
استانداردهای دوگانه و بحران مشروعیت غرب
غرب همواره خود را مدافع حقوق بینالملل و ارزشهای انسانی معرفی میکند، اما نمونههای فوق نشان میدهد که این تصویرسازی بیشتر یک ابزار تبلیغاتی است تا واقعیت.
- چرا حمله اسرائیل به دولتهای ایران، یمن و سوریه «دفاع مشروع» معرفی شد، اما حمله روسیه «جنایت جنگی»؟
- چرا سازمان ملل در برابر حملات اسرائیل عملاً فلج بود، اما برای اوکراین بلافاصله جلسه اضطراری تشکیل میدهد؟
- چرا رسانههای غربی تصاویر آوار و خون در کییف را تیتر یک میکنند، اما ویرانیهای دمشق و صنعا یا حتی تهران به حاشیه میرود؟
این استانداردهای دوگانه، نه تنها مشروعیت غرب را در جهان جنوب و کشورهای مستقل زیر سؤال برده، بلکه باعث تقویت گفتمانهایی شده است که غرب را «ابزار سیاسی ناتو و آمریکا» و نه یک نیروی بیطرف میدانند.
تاثیر بر معادلات آینده
۱. برای اوکراین: این حمله نشان داد که حتی قلب دولت در کییف مصونیت ندارد و جنگ وارد مرحله جدیدی شده است.
۲. برای روسیه: مسکو با این اقدام میخواهد ثابت کند که در صورت ادامه حمایت غرب از اوکراین، هیچ نقطهای در پایتخت امن نخواهد بود.
۳. برای اسرائیل: این کشور حالا میبیند که تاکتیکش جهانی شده و توسط یک قدرت بزرگ نیز بهکار گرفته شده است.
۴. برای غرب: واکنش شدید علیه روسیه اما سکوت در برابر اسرائیل، شکاف مشروعیت و اعتماد را عمیقتر خواهد کرد.
جمعبندی
حمله روسیه به ساختمان دولت اوکراین یک نقطه عطف مهم است، اما اهمیت آن تنها در سطح نظامی خلاصه نمیشود. این حمله نشان داد که الگوی اسرائیلی در جنگهای منطقهای حالا به جنگهای اروپایی رسیده است. در عین حال، واکنش غرب یک بار دیگر پرده از استانداردهای دوگانه برداشت:
- سکوت در برابر اسرائیل؛
- محکومیت شدید در برابر روسیه.
در نهایت، این تناقضات نه تنها مشروعیت غرب را در افکار عمومی جهانی تضعیف میکند، بلکه این پرسش کلیدی را پیش میکشد:
آیا حقوق بینالملل و ارزشهای انسانی برای غرب اصل هستند، یا صرفاً ابزار چانهزنی در بازی قدرتها؟
نویسنده:امین کائیدی شادگان- پژوهشگر و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک و رسانهای
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0