تحلیل سخنان حجت‌الاسلام والمسلمین سید عنایت هاشمی‌منش در خطبه‌های این هفته

تحلیل سخنان حجت‌الاسلام والمسلمین سید عنایت هاشمی‌منش در خطبه‌های این هفته

سخنان حجت‌الاسلام والمسلمین سید عنایت هاشمی‌منش در خطبه‌های این هفته را می‌توان در سه محور اصلی تحلیل کرد: محور تاریخی ـ اعتقادی، محور سیاسی ـ امنیتی، و محور رسانه‌ای ـ اجتماعی.

۱. محور تاریخی و اعتقادی

امام جمعه گچساران، با محور قرار دادن عاشورا و اربعین، خطبه را از یک بستر معنوی آغاز کرده است.

• بازخوانی قیام امام حسین(ع): با تاکید بر دو بُعد «ظاهری» (مبارزه با حکومت فاسد یزید) و «باطنی» (مقابله با جهل و ذلت)، تلاش کرده پیوندی بین گذشته و حال ایجاد کند.
• ارتباط عاشورا با وضع امروز: تأکید بر اینکه هر ظلمی ریشه در جهل دارد، زمینه‌ای برای انتقال پیام به مخاطب امروزی است که باید «بیدار و آگاه» باشد.
• اربعین به‌عنوان جهاد تبیین: تعریف اجتماع اربعین به‌عنوان نماد وحدت شیعه و شکست نقشه‌های تفرقه‌افکنانه دشمن، بُعد فرامذهبی پیام را پررنگ می‌کند.

🔹 تحلیل: این بخش، کارکردی هم «هویتی» و هم «انگیزشی» دارد؛ یعنی علاوه بر تبیین ریشه تاریخی مقاومت، مخاطب را در چارچوب ارزشی مشترک بسیج می‌کند. این شگرد در خطبه‌های سیاسی، برای آماده‌سازی ذهنی شنوندگان پیش از ورود به مسائل روز، رایج است.

۲. محور سیاسی و امنیتی

امام جمعه پس از پایه‌گذاری ذهنی با مفاهیم عاشورا، به مسائل روز می‌پردازد:

• حمله به مواضع آمریکا و صهیونیسم: او رئیس‌جمهور آمریکا را «قمارباز» خطاب کرده و سخنانش درباره برنامه هسته‌ای ایران را با تهدید متقابل پاسخ داده است («پشیمانی بیش از وعده صادق ۳»).
• شکست طرح تجزیه ایران: اشاره به «جنگ ۱۲ روزه» را به سناریوی طراحی‌شده استکبار برای تجزیه ایران نسبت داده و آن را شکست‌خورده می‌داند.
• حمایت از حزب‌الله و نابودی اسرائیل: موضع‌گیری آشکار در حمایت از جبهه مقاومت و ادامه مسیر تا حذف «غده سرطانی» اسرائیل، با هدف نمایش پایداری محور مقاومت.

🔹 تحلیل: این بخش عملاً خطبه را به یک بیانیه سیاسی ـ امنیتی تبدیل کرده است. انتخاب واژگانی تند، مانند «قمارباز»، «شکست سنگین‌تر» یا «غده سرطانی»، علاوه بر برانگیختن احساسات مخاطب، پیام بازدارندگی برای طرف مقابل ارسال می‌کند. همچنین، ارتباط مستقیم مسائل منطقه‌ای (حزب‌الله) با امنیت ملی ایران، نشان‌دهنده رویکرد یکپارچه‌سازی «مقاومت داخلی و خارجی» است.

۳. محور رسانه‌ای و اجتماعی

• روز خبرنگار و رسالت رسانه‌ها: امام جمعه با گرامیداشت روز خبرنگار، نقش اطلاع‌رسانی را بخشی از جهاد تبیین معرفی کرده و بر «پرهیز از شایعه‌سازی» و «پایبندی به قانون» تاکید کرده است.
• ارتباط با جنگ ۱۲ روزه: او به طور خاص اشاره می‌کند که «صدای رسانه خاموش نشد» تا پیام استقامت و پایداری حتی در عرصه خبر و روایت نیز منتقل شود.

🔹 تحلیل: این قسمت، کارکردی دوگانه دارد؛ هم قدردانی از فعالان رسانه برای تقویت همبستگی، و هم یادآوری اینکه رسانه در خط مقدم نبرد روایت‌هاست. با توجه به فضای جنگ روایت‌ها در منطقه، این تأکید به‌طور ضمنی خبرنگاران را بخشی از ساختار دفاعی ـ ایدئولوژیک کشور معرفی می‌کند.

جمع‌بندی تحلیلی

• خطبه با استفاده از ساختار قیاسی پیش می‌رود: از قیام عاشورا → به اربعین و وحدت شیعه → به مسائل روز ایران و منطقه → به نقش رسانه‌ها.
• پیام کلیدی: بیداری، وحدت، مقاومت، و پاسخ قاطع به تهدیدات.
• کارکرد سیاسی: ایجاد انسجام ذهنی و احساسی در مخاطب محلی (گچساران) با ارجاع به یک روایت کلان ملی ـ مذهبی.
• کارکرد رسانه‌ای: تاکید بر اینکه جنگ نرم و جنگ سخت، دو بخش از یک میدان نبرد هستند.

اگر بخواهیم خلاصه کنیم، خطبه این هفته را می‌توان ترکیبی از تبیین اعتقادی + بیانیه امنیتی + پیام رسانه‌ای دانست که از نظر لحن و محتوا، هدف آن حفظ روحیه مقاومت و انسجام داخلی در برابر فشارهای خارجی است.

نویسنده:عقل_خاکستری