تعریف «غیرت» در فمینیسم

تعریف «غیرت» در فمینیسم ، بسته به شاخه‌ها و دیدگاه‌های متفاوت این جنبش، متغیر و گاه متضاد است. «غیرت» مفهومی ریشه‌دار در بسیاری از فرهنگ‌هاست که اغلب با مراقبت مرد از ناموس یا زن خانواده‌اش گره خورده، اما فمینیسم آن را از زوایای مختلف نقد یا بازتعریف کرده است:

۱. در فمینیسم کلاسیک یا لیبرال:

این شاخه بر حقوق و آزادی فردی زنان تأکید دارد.

غیرت به‌معنای سنتی، یعنی کنترل مردانه بر بدن یا انتخاب‌های زن، یک نوع نقض آزادی فردی تلقی می‌شود.

در این نگاه، زن نیازی به «محافظت» ندارد، بلکه نیاز به «حق انتخاب» دارد.

بنابراین، غیرت در این دیدگاه نوعی مالکیت یا پدرسالاری تعریف «غیرت» در فمینیسم پنهان است.

۲. در فمینیسم رادیکال:

این شاخه تندتر با مفاهیم جنسیتی سنتی برخورد می‌کند.

«غیرت» نماد یک ساختار سلطه‌ی مردانه دیده می‌شود که بدن و تصمیم‌های زن را در کنترل خود می‌گیرد.

این تفکر می‌گوید که غیرت ابزار فرهنگی برای تثبیت نابرابری جنسیتی است.

۳. در فمینیسم اسلامی یا فرهنگی:

بعضی فمینیست‌های مسلمان یا بومی‌گرا تلاش می‌کنند غیرت را بازتعریف کنند نه حذف.

آن‌ها می‌گویند اگر غیرت به‌معنای احترام متقابل، مراقبت انسانی، و حفظ حرمت باشد – برای هر دو جنس – می‌تواند ارزشمند باشد.

در این رویکرد، غیرت یک‌طرفه‌ی مردانه رد می‌شود، ولی غیرت متقابل و اخلاق‌محور پذیرفته است.

۴. برداشت عمومی فمینیستی (در فضای رسانه‌ای و فعالان معاصر):

اغلب فمینیست‌ها امروز در رسانه‌های جهانی و شبکه‌های اجتماعی، «غیرت» را نزدیک به کنترلگری، محدودیت برای زن، و ذهنیت مالکیت مرد نسبت به زن می‌دانند.

جملاتی مثل «زن، مال کسی نیست که کسی بر او غیرت بورزد» در همین فضا رواج دارد.

نتیجه:

در فمینیسم، «غیرت» سنتی اغلب با کنترل، پدرسالاری، و محدودسازی زن مترادف شده و مورد نقد قرار گرفته است. اما در برخی رویکردهای معتدل‌تر، می‌توان از غیرت اخلاقی و انسانی سخن گفت که نه از موضع سلطه، بلکه از موضع احترام متقابل است.

نویسنده: